PowerPoint - taqdimot tayyorlash - Kompyuter savodxonligi

Taqdimot - dars o'tish, hisobot berish va loyiha himoyasi uchun asosiy vosita. Yaxshi taqdimot tinglovchining diqqatini ushlaydi, yomoni esa uni uxlatadi.

Farq dizayn iste'dodida emas - bir necha oddiy qoidada.

Slayd va qolip #

Slayd - taqdimotning bitta sahifasi. Qolip (layout) - slaydda nima qayerda turishini belgilaydigan tayyor tartib.

Home → New Slide bosganingizda qoliplar ro'yxati chiqadi:

Qolip	Qachon
Title Slide	Birinchi slayd - mavzu va muallif
Title and Content	Eng ko'p ishlatiladigan - sarlavha va matn
Two Content	Ikki ustun - taqqoslash uchun
Picture with Caption	Katta rasm va izoh
Blank	Bo'sh - o'zingiz joylashtirasiz

Qolipdan foydalaning, matn qutisi chizmang

Ko'pchilik bo'sh slayd olib, matn qutilarini qo'lda chizadi. Natijada har bir slaydda sarlavha boshqa joyda va boshqa o'lchamda bo'ladi.

Qolipdan foydalansangiz, hamma slayd avtomatik bir xil ko'rinadi - va mundarija, konspekt rejimi hamda avtomatik dizayn takliflari ishlay boshlaydi.

Bu Word'dagi uslublar bilan bir xil g'oya.

Taqdimot tuzilmasi #

Kam slayd - ko'proq tushunish

Dizayn qoidalari #

Yaxshi taqdimot yaratish uchun dizayner bo'lish shart emas. Beshta qoida yetarli.

1. Slaydda matn kam bo'lsin #

Slayd - konspekt, ma'ruza matni emas. Tinglovchi bir vaqtda ham o'qiy, ham eshita olmaydi.

Yomon	Yaxshi
To'liq abzatslar	Qisqa iboralar
10 ta punkt	3-5 punkt
Har bir so'z aytiladigan gap	Kalit so'zlar

Oddiy qoida: bir slaydda oltitadan ko'p qator, bir qatorda oltitadan ko'p so'z bo'lmasin.

2. Shrift kattaligi #

Orqa qatordagi o'quvchi ham ko'rishi kerak.

Element	Eng kam o'lcham
Sarlavha	32 pt
Asosiy matn	24 pt
Izoh, manba	18 pt

Tez tekshirish usuli

Taqdimotni tayyorlab bo'lgach, kompyuter ekranidan uch qadam orqaga turing.

Agar matnni bemalol o'qiy olmasangiz - u proyektorda ham o'qilmaydi. Shrift kichik bo'lsa, uni kattalashtiring; sig'masa, matnni qisqartiring yoki ikki slaydga bo'ling.

3. Rang va kontrast #

Och fonda to'q matn yoki to'q fonda och matn - boshqa variant yo'q.
Sariq fonda oq matn, ko'k fonda qora matn - o'qilmaydi.
Bitta taqdimotda ikki-uch rang yetarli.

Proyektor ranglarni o'zgartiradi

Proyektorda ranglar ekrandagidan ancha och ko'rinadi va kontrast kamayadi. Xona yorug' bo'lsa - yanada yomon.

Shuning uchun eng xavfsiz variant - oq fon, qora matn. U har qanday proyektorda o'qiladi.

Ochiq kulrang matn (#999 kabi) ekranda chiroyli ko'rinadi, lekin proyektorda deyarli yo'qoladi.

4. Rasm matndan kuchli #

Bitta yaxshi rasm, sxema yoki diagramma bir abzats matndan ko'ra ko'proq tushuntiradi.

Insert → Pictures yoki Insert → Chart.

Rasm sifatli bo'lsin: kichik rasmni cho'zsangiz, u donadorlashadi va taqdimotning butun taassurotini buzadi.

5. Animatsiyani kamaytiring #

Har bir punktning aylanib, sakrab chiqishi charchatadi va vaqt yeydi.

Animatsiya faqat bir maqsadda foydali: punktlarni birma-bir ochish, siz gapirgan sari. Buning uchun eng oddiy "Appear" yoki "Fade" yetarli.

Slaydlar bilan ishlash #

Amal	Qanday
Yangi slayd	`Ctrl + M`
Slaydni nusxalash	Chapdagi ro'yxatda `Ctrl + D`
Tartibini o'zgartirish	Chapdagi ro'yxatda sudrash
O'chirish	Tanlab `Delete`
Konspekt rejimi	View → Outline View

Konspekt rejimida yozish tezroq

View → Outline View rejimida dizayn ko'rinmaydi - faqat matn tuzilmasi.

Bu yerda butun taqdimot matnini tez yozib chiqish mumkin: Tab bilan ichki punkt, Shift + Tab bilan yuqori daraja, Enter bilan yangi slayd.

Avval mazmunni yozing, keyin dizaynga o'ting. Teskarisi qilinsa, chiroyli, lekin bo'sh taqdimot chiqadi.

Proyektorga ulash #

Kabelni ulang (odatda HDMI yoki VGA), keyin Win + P bosing:

Variant	Nima bo'ladi
PC screen only	Faqat noutbukda
Duplicate	Ikkalasida bir xil - eng oson
Extend	Ikki ekran bir-birining davomi
Second screen only	Faqat proyektorda

Extend rejimi va namoyishchi ko'rinishi

Extend tanlansangiz, PowerPoint qiziq narsa qiladi: proyektorda faqat slayd ko'rinadi, noutbuk ekranida esa sizga mo'ljallangan ko'rinish turadi.

U yerda: hozirgi slayd, keyingi slayd, sizning eslatmalaringiz va taymer bo'ladi.

Bu tinglovchiga orqasini o'girib, ekranga qarab gapirish odatidan qutqaradi. Eslatmalarni View → Notes bo'limida oldindan yozib qo'ying.

Namoyish rejimi #

Tugma	Nima qiladi
`F5`	Boshidan namoyish
`Shift + F5`	Hozirgi slayddan
`Probel` yoki `→`	Keyingi slayd
`←`	Oldingi slayd
Raqam + `Enter`	O'sha raqamli slaydga o'tish
`B`	Ekranni qora qilish
`W`	Ekranni oq qilish
`Esc`	Namoyishdan chiqish

B tugmasi - diqqatni qaytarish vositasi

Namoyish paytida B ni bossangiz, ekran qorayadi va hamma diqqati sizga qaytadi.

Bu savol-javob paytida yoki doskada tushuntirayotganingizda juda qulay. Yana B bossangiz, slayd qaytadi.

Saqlash va tarqatish #

Format	Qachon
`.pptx`	Tahrirlash uchun
`.pdf`	Tarqatish uchun - hamma joyda ochiladi
Video (`.mp4`)	Ovozli yozib qo'yish uchun

Boshqa kompyuterda ochganda

Taqdimotni boshqa kompyuterda ochsangiz, shriftlar o'zgarib ketishi mumkin - u kompyuterda sizdagi shrift bo'lmasa, tizim boshqasini qo'yadi va matn sig'may qoladi.

Ikki yechim:

Oddiy shrift ishlating - Arial, Calibri, Times New Roman har joyda bor;
Saqlashda Embed fonts ni yoqing: File → Options → Save → "Embed fonts in the file".

Video yoki ovoz qo'ygan bo'lsangiz, ular fayl ichiga kirganini tekshiring - havola bilan qo'yilgan bo'lsa, boshqa kompyuterda ishlamaydi.

Amaliy topshiriq

Yangi taqdimot yarating va muqova slaydini to'ldiring.
Qoliplardan foydalanib yana to'rtta slayd qo'shing.
View → Outline View rejimida butun matnni yozib chiqing.
Slaydlardagi shrift o'lchamini tekshiring - sarlavha 32 pt dan kam emasmi?
Bir slaydga diagramma qo'ying.
Uch qadam orqaga turib, o'qib bo'lishini tekshiring.
Bitta slaydga eslatma (Notes) yozing.
F5 bilan namoyishni boshlang va B tugmasini sinab ko'ring.
Win + P bilan ekran rejimlarini ko'ring.
Taqdimotni PDF qilib saqlang.

Xulosa #

Qoliplardan foydalaning - matn qutisini qo'lda chizmang.
15 daqiqalik chiqish uchun 10-12 slayd yetarli.
Bir slaydda oltitadan ko'p qator, qatorda oltitadan ko'p so'z bo'lmasin.
Sarlavha 32 pt, asosiy matn 24 pt dan kichik bo'lmasin.
Proyektorda ranglar ochib ketadi - oq fon, qora matn eng ishonchli.
Outline View da avval mazmunni yozing, keyin dizaynga o'ting.
Win + P → Extend rejimi sizga eslatma va taymer ko'rsatadi.
Namoyishda B ekranni qoraytirib, diqqatni sizga qaytaradi.
Tarqatish uchun PDF, tahrirlash uchun .pptx.

Keyingi bo'limda chop etish, skanerlash va PDF bilan ishlashni ko'ramiz.