</> Softromeda Edu

4-bo‘lim

Ma'lumot qanday o'lchanadi

Bit, bayt, kilobayt, megabayt va gigabayt nima; nega "500 GB" disk 465 GB bo'lib ko'rinadi va internet tezligi nega bayt emas, bitda o'lchanadi.

🕑 8 daqiqa o‘qish 📄 1 020 so‘z 👁 1 marta ko‘rilgan
Ushbu bo‘lim mundarijasi
  1. Bit va bayt
  2. Kattaroq birliklar
  3. Fayl hajmlari - amaliy ro'yxat
  4. Nega "500 GB" disk 465 GB bo'lib ko'rinadi?
  5. Internet tezligi: bit va bayt chalkashligi
  6. Amaliy hisob
  7. Xulosa

Kompyuter olamida hamma narsa - matn, rasm, qo'shiq, video - bir xil narsaga aylanadi: sonlar ketma-ketligiga. Shuning uchun ularni bir xil birlikda o'lchash mumkin.

Bu bo'limni tushunsangiz, "faylni pochtaga sig'dirolmayapman" yoki "telefon xotirasi to'lib ketdi" degan holatlarni o'zingiz hal qila olasiz.

Bit va bayt #

Eng kichik birlik - bit. U faqat ikki holatda bo'ladi: 0 yoki 1. Xuddi chiroq kabi - o'chiq yoki yoniq.

Bitta bit bilan hech narsa aytib bo'lmaydi. Shuning uchun ular sakkiztadan guruhlanadi. Sakkiz bit = bitta bayt.

Sakkiz bit bitta harfni saqlaydi 1 bit - bitta chiroq: 0 o'chiq 1 yoniq 8 bit = 1 bayt = 1 belgi: 0 1 0 0 0 1 0 1 E Kompyuter har bir harf, raqam va tinish belgisiga o'z raqamini bergan. "E" harfi 69-raqam, "Salom" so'zi esa 5 bayt - har harfga bitta bayt. Diqqat: o'zbek harflari (ch, sh, o', g') va emoji ko'proq joy egallaydi - ular uchun 2 dan 4 baytgacha ketadi. Shuning uchun o'zbekcha matn inglizcha matndan biroz kattaroq bo'ladi.
Bir bayt - bitta belgi saqlash uchun yetarli joy

Kattaroq birliklar #

Bayt juda kichik, shuning uchun kattaroq nomlar ishlatiladi. Har biri avvalgisidan taxminan ming barobar katta:

BirlikQisqartmaTaxminanAmaliy misol
BaytB1 belgiBitta harf
KilobaytKBming baytBir sahifa matn
MegabaytMBmillion baytBitta surat yoki qo'shiq
GigabaytGBmilliard baytBir soatlik video
TerabaytTBtrillion baytKatta disk, minglab film
Yodda qolishi uchun

Har qadamda ming barobar oshadi:

bayt → ming → kilobayt → ming → megabayt → ming → gigabayt → ming → terabayt

Ya'ni 1 gigabayt = ming megabayt = million kilobayt = milliard bayt.

Fayl hajmlari - amaliy ro'yxat #

Bu jadval kundalik ishda eng ko'p kerak bo'ladi:

NimaTaxminiy hajm
Bir sahifalik Word hujjati (faqat matn)20-30 KB
Rasmli Word hujjati1-5 MB
Excel jadvali, 1000 qator50-200 KB
PDF, 10 sahifa200 KB - 2 MB
Telefonda olingan surat2-5 MB
Skaner qilingan sahifa (rasm sifatida)1-3 MB
Bitta qo'shiq (MP3)3-6 MB
20 slaydli taqdimot2-10 MB
Bir soatlik video (oddiy sifat)0.5-1 GB
Bir soatlik video (HD)2-4 GB
Pochtaga fayl sig'maydi

Elektron pochtada bitta xatga ilova qilish chegarasi odatda 25 MB. Bu sizning skanerlangan 30 sahifali hujjatingizdan kichik.

Yechim uchta:

  1. Faylni PDF ga aylantiring - hajmi bir necha barobar kamayadi;
  2. ZIP arxivga siqing (7-bo'limda ko'rsatamiz);
  3. Bulutga yuklab, havolasini yuboring (16-bo'limda).

Nega "500 GB" disk 465 GB bo'lib ko'rinadi? #

Bu eng ko'p savol tug'diradigan masala. Sizni aldashmagan - shunchaki ikki tomon ikki xil hisoblaydi.

Disk ishlab chiqaruvchi oddiy o'nlik hisobda ishlaydi:

Natija
1 KB = 1 000 bayt
1 MB = 1 000 000 bayt
1 GB = 1 000 000 000 bayt

Windows esa kompyuterga qulay bo'lgan ikkilik hisobda:

Natija
1 KB = 1 024 bayt
1 MB = 1 048 576 bayt
1 GB = 1 073 741 824 bayt

Har qadamda 24 birlik farq to'planadi va gigabaytga kelib 6.9 foiz bo'lib qoladi.

E'londa yozilganWindows ko'rsatadi
128 GB119.21 GB
256 GB238.42 GB
500 GB465.66 GB
512 GB476.84 GB
1 TB931.32 GB
2 TB1862.65 GB
Kim to'g'ri?

Texnik jihatdan ishlab chiqaruvchi to'g'ri: "kilo" xalqaro tizimda ming degani, 1024 emas. 1024 uchun alohida nom bor - kibibayt (KiB), lekin uni deyarli hech kim ishlatmaydi.

Amaliy xulosa: yangi disk olayotganda 7 foiz kam bo'lishini oldindan hisobga oling. Windows'ning o'zi ham 20-30 GB joy egallaydi.

Internet tezligi: bit va bayt chalkashligi #

Bu ikkinchi eng ko'p chalkashtiriladigan mavzu.

  • Fayl hajmi baytda o'lchanadi - katta B harfi: MB, GB
  • Internet tezligi bitda o'lchanadi - kichik b harfi: Mbit/s

Bitta baytda sakkizta bit borligini eslang. Ya'ni tezlikni sakkizga bo'lsangiz, sekundiga necha megabayt yuklanishini bilasiz.

Tarif tezligiHaqiqiy yuklash tezligi1 GB fayl qancha vaqtda
10 Mbit/s1.25 MB/s13.3 daqiqa
50 Mbit/s6.25 MB/s2.7 daqiqa
100 Mbit/s12.5 MB/s80 soniya
"100 Mbit/s da'vo qilishgan, lekin sekin"

Ikkita alohida sabab bor va ular tez-tez aralashtiriladi:

  1. O'lchov birligi. 100 Mbit/s - bu 12.5 MB/s. Agar brauzer "12 MB/s" ko'rsatsa, tarif to'liq ishlayapti.
  2. Wi-Fi. Provayder tezligi kabelgacha kafolatlanadi. Wi-Fi orqali devor va masofa tufayli ancha kam yetib keladi.

Tezlikni tekshirish uchun kompyuterni kabel bilan ulab ko'ring - farq odatda darhol seziladi.

Amaliy hisob #

Savol: 64 GB flesh xotiraga nechta surat sig'adi?

Flesh xotira ham o'nlik hisobda sotiladi, ya'ni 64 000 000 000 bayt. Windows uni 59.6 GB deb ko'rsatadi.

Telefondagi bitta surat taxminan 4 MB bo'lsa:

Natija
64 000 000 000 / 4 000 000 = 16 000 ta surat

Hujjat bilan hisoblash yanada ta'sirli: 30 KB lik Word fayli bo'lsa, o'sha fleshka ikki millionga yaqin hujjat sig'diradi. Shuning uchun matn hujjatlari uchun joy hech qachon muammo bo'lmaydi - joyni rasm va video yeydi.

Xotira to'lganda birinchi qaraydigan joy

Rasm va videoni qidiring, hujjatlarni emas. Bitta filmni o'chirish minglab hujjatni o'chirishga teng.

Windows'da qaysi papka qancha joy egallashini ko'rish uchun Settings → System → Storage bo'limiga kiring - u hammasini turlar bo'yicha ajratib ko'rsatadi.

Amaliy topshiriq
  1. Bitta baytda nechta bit borligini yodingizdan ayting.
  2. Kompyuteringizdagi biror Word faylining hajmini toping (o'ng tugma → Properties).
  3. Telefoningizdagi bitta suratning hajmini ko'ring va jadval bilan solishtiring.
  4. Diskingizda yozilgan hajm va Windows ko'rsatgan hajmni solishtiring.
  5. 1 TB disk Windows'da necha GB bo'lib ko'rinishini jadvaldan toping.
  6. O'z internet tarifingiz tezligini bilib, uni sakkizga bo'ling.
  7. 500 MB lik faylni o'z tarifingizda qancha vaqtda yuklashini hisoblang.
  8. Pochtaga sig'maydigan fayl bo'lsa, uchta yechimdan qaysi biri sizga qulayligini tanlang.
  9. Flesh xotirangizga qancha surat sig'ishini taxminan hisoblang.
  10. Kompyuteringizda joyni eng ko'p egallagan papkani toping.

Xulosa #

  • Bit - 0 yoki 1; sakkiz bit bitta baytni tashkil qiladi.
  • Bir bayt - taxminan bitta belgi; o'zbek va emoji belgilari ko'proq joy oladi.
  • Har birlik avvalgisidan ming barobar katta: KB → MB → GB → TB.
  • Ishlab chiqaruvchi 1000, Windows esa 1024 bo'yicha hisoblaydi - shuning uchun 500 GB disk 465.66 GB bo'lib ko'rinadi.
  • Fayl hajmi baytda (MB), internet tezligi bitda (Mbit/s) - tezlikni sakkizga bo'ling.
  • Pochta ilovasi odatda 25 MB bilan cheklangan.
  • Joyni rasm va video yeydi, matn hujjatlari emas.

Keyingi bo'limda dasturlar va operatsion tizimlar haqida gaplashamiz.

Xatolik topdingizmi?

Imlo xatosi, ishlamaydigan kod yoki noto‘g‘ri ma‘lumotni ko‘rsangiz - bizga xabar bering. Har bir xabar administrator tomonidan ko‘rib chiqiladi.