1. C dasturlash tiliga kirish

C tili nima?

C — kompyuter dasturlarini yaratish uchun ishlatiladigan dasturlash tili.

Dasturlash tili yordamida biz kompyuterga nima qilish kerakligini buyruqlar orqali tushuntiramiz.

Masalan, C tilida:

printf("Salom, dunyo!");

deb yozsak, kompyuter ekranga:

Salom, dunyo!

matnini chiqaradi.

Demak, C yordamida kompyuterga turli xil vazifalarni bajarishni buyurishimiz mumkin.

C tili qachon yaratilgan?

C dasturlash tili 1970-yillarda yaratilgan.

Uni Dennis Ritchie Bell Laboratories kompaniyasida yaratgan.

C dasturlash tili dastlab Unix operatsion tizimini yaratishda katta rol o‘ynagan.

C o‘zining tezligi va kompyuter bilan nisbatan past darajada ishlash imkoniyati sababli tezda mashhur bo‘lib ketgan.

Bugungi kunda ham C tili juda ko‘p joylarda ishlatiladi.

Nima uchun C tili muhim?

C juda eski dasturlash tillaridan biri bo‘lsa ham, bugungi kunda ham muhim.

Buning asosiy sabablaridan biri — C juda tez ishlaydigan dasturlar yaratishga imkon beradi.

Bundan tashqari, ko‘plab zamonaviy dasturlash tillari C tilidan ta'sirlangan.

Masalan:

  • C++
  • C#
  • Java
  • JavaScript

Bu tillarning sintaksisida C tiliga o‘xshash ko‘plab belgilar va tushunchalar mavjud.

Shuning uchun C tilini o‘rganish boshqa dasturlash tillarini o‘rganishda ham yordam berishi mumkin.

C tili qayerlarda ishlatiladi?

C juda ko‘p turdagi dasturlarni yaratishda ishlatiladi.

Masalan:

Operatsion tizimlar

C operatsion tizimlarning ko‘plab qismlarini yaratishda ishlatiladi.

Masalan, Linux tizimining katta qismi C tilida yozilgan.

Qurilmalar

C mikrocontroller va boshqa elektron qurilmalarni dasturlashda keng ishlatiladi.

Masalan:

  • Arduino loyihalari;
  • robotlar;
  • sensorlar;
  • elektron qurilmalar.

O‘yinlar

C va C++ yuqori tezlik talab qiladigan o‘yin dasturlarida keng qo‘llaniladi.

Dasturlar

C yordamida kompyuter uchun turli xil dasturlar yaratish mumkin.

C tilining afzalliklari

C tilining bir nechta muhim afzalliklari mavjud.

1. Tez

C dasturlari odatda juda tez ishlaydi.

2. Kuchli

C dasturchiga kompyuterning ko‘plab resurslari bilan ishlash imkonini beradi.

3. Ko‘p platformali

C dasturlarini turli operatsion tizimlar uchun yaratish mumkin.

4. O‘rganish uchun yaxshi asos

C tilini o‘rganish dasturlashning asosiy tushunchalarini yaxshi tushunishga yordam beradi.

Masalan:

  • o‘zgaruvchilar;
  • shartlar;
  • sikllar;
  • funksiyalar;
  • massivlar.

C tilining kamchiliklari

C kuchli til bo‘lsa ham, kamchiliklari mavjud.

1. Boshlash biroz qiyin

C Python kabi ba'zi zamonaviy tillarga qaraganda boshlang‘ich o‘quvchi uchun murakkabroq bo‘lishi mumkin.

2. Ko‘proq kod yozish kerak

Ba'zi vazifalarni bajarish uchun C tilida boshqa tillarga qaraganda ko‘proq kod yozishga to‘g‘ri keladi.

3. Xatolarga ehtiyot bo‘lish kerak

C dasturchiga katta nazorat beradi.

Bu yaxshi tomoni, lekin noto‘g‘ri kod yozilsa, muammolar paydo bo‘lishi mumkin.

Shuning uchun C tilida kod yozishda diqqatli bo‘lish muhim.

C tilini o‘rganish qiyinmi?

Avvaliga C biroz qiyin tuyulishi mumkin.

Lekin uni bosqichma-bosqich o‘rgansangiz, asta-sekin tushunib borasiz.

Biz ushbu kursda C tilini juda oddiy misollardan boshlaymiz.

Avval:

printf("Salom!");

kabi oddiy kodlarni yozamiz.

Keyinchalik esa:

  • o‘zgaruvchilar;
  • hisob-kitoblar;
  • shartlar;
  • takrorlash;
  • funksiyalar;
  • massivlar

kabi mavzularni o‘rganamiz.

Oxirida esa kichik dasturlar yaratishni boshlaymiz.

C tilida nimalar yaratishimiz mumkin?

C tilini o‘rganganimizdan keyin oddiy dasturlar yaratishimiz mumkin.

Masalan:

Kalkulyator

yoki:

Son topish o‘yini

yoki:

Oddiy menyu dasturi

Keyinchalik yanada murakkab loyihalarga o'tishimiz mumkin.

Bizning birinchi C kodimiz

Mana C tilidagi juda oddiy dastur:

#include <stdio.h>

int main() {
    printf("Salom, dunyo!");

    return 0;
}

Hozir bu kodning har bir qatorini tushunishga harakat qilmang.

Hozircha faqat printf() qismi bizga qiziq:

printf("Salom, dunyo!");

Bu kompyuter ekraniga:

Salom, dunyo!

chiqaradi.

Keyingi bo‘limlarda ushbu kodning qolgan qismlarini asta-sekin o‘rganamiz.

Ushbu kursda nimalarni o‘rganamiz?

C kursimiz davomida quyidagi mavzularni bosqichma-bosqich o‘rganamiz:

  1. C dasturlash tiliga kirish
  2. C dasturlash muhitini o‘rnatish
  3. C dasturining asoslari
  4. O‘zgaruvchilar va ma'lumot turlari
  5. Operatorlar
  6. if, else va shartlar
  7. for, while va sikllar
  8. Funksiyalar
  9. Massivlar
  10. Stringlar
  11. Pointerlar
  12. struct va enum
  13. Fayllar bilan ishlash
  14. Dinamik xotira
  15. C preprocessor
  16. Xatolarni aniqlash va debugging
  17. C da amaliy dasturlar
  18. C da ma'lumotlar tuzilmalari
  19. C dasturlash bo‘yicha foydali maslahatlar
  20. Yakuniy loyihalar

Har bir mavzuni oddiy tushuntirishlar va amaliy misollar yordamida o‘rganamiz.

Xulosa

Ushbu bo‘limda biz:

  • C nima ekanini;
  • C qachon yaratilganini;
  • uni kim yaratganini;
  • C qayerlarda ishlatilishini;
  • uning afzalliklarini;
  • kamchiliklarini

o‘rgandik.

Eng muhimi:

C — tez, kuchli va dasturlash asoslarini o‘rganish uchun juda foydali dasturlash tili.