1. C++ tili bilan tanishish

C++ — mashhur dasturlash tillaridan biri.

U yordamida kompyuter dasturlari, o‘yinlar, operatsion tizimlar va boshqa ko‘plab dasturlar yaratiladi.

C++ ayniqsa tez ishlashi va dasturchiga kompyuter imkoniyatlarini boshqarish imkonini berishi bilan mashhur.

C++ nima?

C++ — dasturlash tili.

U 1980-yillarda Bjarne Stroustrup tomonidan yaratilgan.

C++ dastlab C tilining imkoniyatlarini kengaytirish maqsadida yaratilgan.

Shuning uchun C va C++ o‘rtasida ko‘plab o‘xshashliklar mavjud.

Masalan, C tilidagi:

#include <stdio.h>

int main() {
    printf("Salom!");
    return 0;
}

kabi dastur tuzilishi C++ da ham ma'lum darajada o‘xshash.

Lekin C++ keyinchalik ko‘plab yangi imkoniyatlarga ega bo‘ldi.

C++ nomi nimani anglatadi?

C++ nomidagi ++ belgisi C tilidagi oshirish operatoridan olingan.

C tilida:

x++;

x qiymatini bittaga oshiradi.

Shuning uchun C++ nomini juda oddiy qilib:

"C ning keyingi rivojlangan shakli"

deb tasavvur qilish mumkin.

C++ tarixi

C++ dasturlash tili 1979-yillar atrofida yaratilishni boshlagan.

Uni Bjarne Stroustrup Bell Labs kompaniyasida ishlab chiqqan.

Dastlab til "C with Classes" deb atalgan.

Keyinchalik uning nomi C++ ga o‘zgartirilgan.

C++ vaqt o'tishi bilan rivojlanib bordi.

Bugungi C++ tili dastlabki C++ tiliga qaraganda ancha katta imkoniyatlarga ega.

C++ nima uchun yaratilgan?

C tili juda tez va kuchli til edi.

Lekin katta dasturlarni boshqarish ba'zan qiyin bo‘lishi mumkin edi.

C++ C tilining tezligini saqlagan holda dasturlarni tartibliroq yozish uchun yangi imkoniyatlar qo‘shdi.

Masalan:

  • class
  • object
  • inheritance
  • polymorphism
  • templates
  • STL

kabi imkoniyatlar C++ tilini katta dasturlar yaratish uchun qulay qiladi.

Bu mavzularni keyingi boblarda bosqichma-bosqich o‘rganamiz.

C++ qayerlarda ishlatiladi?

C++ juda ko‘p sohalarda ishlatiladi.

Masalan:

O‘yinlar

Ko‘plab katta kompyuter o‘yinlarining asosiy qismlarida C++ ishlatiladi.

Dasturlar

Tez ishlashi kerak bo‘lgan desktop dasturlar yaratishda ishlatiladi.

Operatsion tizimlar

Operatsion tizimlarning ayrim qismlarida C++ ishlatiladi.

Robototexnika

Robotlar va boshqa qurilmalarni boshqarishda ham C++ ishlatilishi mumkin.

Yuqori tezlik talab qiladigan dasturlar

C++ dasturga kompyuter resurslaridan samarali foydalanish imkonini beradi.

C++ ning afzalliklari

C++ ning bir nechta muhim afzalliklari bor.

Tez ishlaydi

C++ kompilyatsiya qilinadigan til.

Shuning uchun C++ dasturlari odatda juda tez ishlaydi.

Kuchli

C++ dasturchiga xotira va kompyuter resurslarini boshqarish imkonini beradi.

Katta dasturlar uchun mos

class va boshqa imkoniyatlar yordamida katta dasturlarni tartibli yozish mumkin.

Ko‘p joyda ishlatiladi

C++ o‘yinlar, dasturlar, robototexnika va boshqa ko‘plab sohalarda ishlatiladi.

C ga yaqin

Agar siz C tilini bilsangiz, C++ ning ko‘plab asoslarini o‘rganish osonroq bo‘ladi.

C++ ning kamchiliklari

Har bir dasturlash tilining kamchiliklari ham bor.

O‘rganish biroz qiyin

C++ ko‘plab imkoniyatlarga ega.

Shuning uchun boshlang‘ich o‘quvchi uchun ba'zi mavzular qiyin tuyulishi mumkin.

Katta til

C++ da juda ko‘p funksiyalar va imkoniyatlar mavjud.

Hammasini birdan o‘rganish kerak emas.

Xatolarni tushunish qiyin bo‘lishi mumkin

Ayniqsa C++ ning murakkab qismlarida kompilyator xabarlari uzun bo‘lishi mumkin.

Lekin asta-sekin bunga ham o‘rganib ketasiz.

C++ va C o‘rtasidagi farq

C va C++ juda yaqin tillar.

Lekin C++ qo‘shimcha imkoniyatlarga ega.

Masalan, C++ da:

class

tushunchasi mavjud.

Class yordamida ma'lumot va funksiyalarni bitta guruhga birlashtirish mumkin.

Masalan:

class Talaba {
public:
    string ism;
    int yosh;
};

Bu imkoniyat C++ ning eng muhim xususiyatlaridan biridir.

C++ obyektga yo‘naltirilgan dasturlashni qo‘llab-quvvatlaydi

C++ Object-Oriented Programming, ya'ni obyektga yo‘naltirilgan dasturlash imkoniyatini beradi.

Buni qisqacha OOP deb ataymiz.

OOP yordamida dasturdagi ma'lumotlarni obyektlar orqali tashkil qilish mumkin.

Masalan, bizda:

Talaba

obyekti bo‘lishi mumkin.

Uning:

ismi
yoshi
bali

bo‘lishi mumkin.

Keyingi boblarda OOP ni sodda misollar bilan o‘rganamiz.

C++ qiyinmi?

C++ boshida biroz qiyin tuyulishi mumkin.

Lekin hamma narsani birdan o‘rganish shart emas.

Avval:

o‘zgaruvchilar
↓
operatorlar
↓
shartlar
↓
sikllar
↓
funksiyalar
↓
massivlar
↓
class
↓
OOP

kabi bosqichma-bosqich o‘rganamiz.

Har bir yangi mavzu oldingi mavzularga asoslanadi.

C++ ni o‘rganish uchun C tilini bilish kerakmi?

Yo‘q.

C++ ni C tilini bilmasdan ham o‘rganish mumkin.

Lekin C tilini bilish foydali bo‘lishi mumkin.

Chunki ikkala tilning asosiy sintaksisida ko‘plab o‘xshashliklar bor.

Masalan:

if
for
while
function
array

kabi asosiy tushunchalar ikkala tilda ham mavjud.

C++ dasturida nimalar yozishimiz mumkin?

C++ yordamida juda oddiy dastur:

Salom!

chiqarishdan boshlab, katta dasturlargacha yaratish mumkin.

Masalan:

Kalkulyator

O‘yin

Kontaktlar dasturi

Talabalar dasturi

Fayl bilan ishlaydigan dastur

Grafik dastur

Keyinchalik kichik loyihalar yaratib, o‘rgangan mavzularimizni amalda ishlatamiz.

C++ ni qanday o‘rganamiz?

Bu kursda C++ ni birdan murakkab mavzulardan boshlamaymiz.

Avval eng oddiy tushunchalarni o‘rganamiz.

Masalan:

int yosh = 18;

Bu kod nimani anglatishini tushunamiz.

Keyin:

if (yosh >= 18) {
    cout << "Voyaga yetgan";
}

kabi kodlarni o‘rganamiz.

Keyinchalik esa class va OOP kabi murakkabroq mavzularga o‘tamiz.

Muhim narsalarni eslab qoling

C++ — kuchli va tez ishlaydigan dasturlash tili.

C++ 1980-yillarda Bjarne Stroustrup tomonidan ishlab chiqilgan.

C++ dastlab C tilini kengaytirish uchun yaratilgan.

C++:

  • o‘yinlar;
  • desktop dasturlar;
  • operatsion tizimlar;
  • robototexnika;
  • yuqori tezlik talab qiladigan dasturlarda

ishlatiladi.

C++ C tiliga o‘xshash, lekin undan ko‘proq imkoniyatlarga ega.

Eng muhimi, C++ ni o‘rganishda hamma narsani birdan bilish shart emas.

Mavzularni birma-bir o‘rganamiz va har birini kichik misollar bilan mashq qilamiz.