Hujjat qo'shish

Hujjat qo'shish MongoDB dagi eng oddiy amal. Lekin uning ichida bir nechta muhim tafsilot bor: kalit qayerdan keladi, xato bo'lsa nima bo'ladi va yozuv qachon "saqlandi" hisoblanadi.

db.kitob.insertMany([
  { _id: 1, nom: "Otkan kunlar", muallif: "Abdulla Qodiriy", narx: 85000 },
  { _id: 2, nom: "Navoiy",       muallif: "Oybek",           narx: 95000 },
  { _id: 3, nom: "Ufq",          muallif: "Said Ahmad",      narx: 64000 }
])

insertOne #

db.kitob.insertOne({
  _id: 4,
  nom: "Kecha va kunduz",
  muallif: "Cho'lpon",
  narx: 68000
})

{ acknowledged: true, insertedId: 4 }

Javobda ikkita maydon bor:

insertMany #

db.kitob.insertMany([
  { _id: 5, nom: "Sarob",   muallif: "Abdulla Qahhor", narx: 59000 },
  { _id: 6, nom: "Shum bola", muallif: "G'afur G'ulom",  narx: 47000 }
])
db.kitob.countDocuments()

{ acknowledged: true, insertedIds: { '0': 5, '1': 6 } }
5

_id ni o'zingiz bering yoki qoldiring #

_id majburiy, lekin uni yozish shart emas:

const javob = db.kitob.insertOne({ nom: "Yulduzli tunlar", narx: 78000 })
javob.acknowledged
javob.insertedId instanceof ObjectId
db.kitob.findOne({ nom: "Yulduzli tunlar" }).narx

true
true
78000

Biz _id bermadik, MongoDB esa ObjectId qo'ydi.

Takroriy kalit #

db.kitob.insertOne({ _id: 1, nom: "Boshqa kitob" })

MongoServerError: E11000 duplicate key error collection: dokon.kitob index: _id_ dup key: { _id: 1 }

E11000 - MongoDB dagi eng ko'p uchraydigan xato kodi. U "bu kalit allaqachon band" degani.

ordered - xato bo'lganda to'xtaymizmi #

insertMany odatda tartibli ishlaydi: birinchi xatoda to'xtaydi va qolganini qo'shmaydi.

db.kitob.insertMany([
  { _id: 10, nom: "Birinchi" },
  { _id: 1,  nom: "Takror - bu xato" },
  { _id: 11, nom: "Uchinchi" }
])
db.kitob.find({ _id: { $in: [10, 11] } }, { nom: 1 })

Uncaught:
MongoBulkWriteError: E11000 duplicate key error collection: dokon.kitob index: _id_ dup key: { _id: 1 }
Result: BulkWriteResult {
  insertedCount: 1,
  matchedCount: 0,
  modifiedCount: 0,
  deletedCount: 0,
  upsertedCount: 0,
  upsertedIds: {},
  insertedIds: { '0': 10 }
}
Write Errors: [
  WriteError {
    err: {
      index: 1,
      code: 11000,
      errmsg: 'E11000 duplicate key error collection: dokon.kitob index: _id_ dup key: { _id: 1 }',
      errInfo: undefined,
      op: { _id: 1, nom: 'Takror - bu xato' }
    }
  }
]
[ { _id: 10, nom: 'Birinchi' } ]

_id: 10 qo'shildi, lekin _id: 11 qo'shilmadi - xatodan keyin ish to'xtadi.

Endi ordered: false bilan:

db.kitob.insertMany([
  { _id: 10, nom: "Birinchi" },
  { _id: 1,  nom: "Takror - bu xato" },
  { _id: 11, nom: "Uchinchi" }
], { ordered: false })
db.kitob.find({ _id: { $in: [10, 11] } }, { nom: 1 })

Uncaught:
MongoBulkWriteError: E11000 duplicate key error collection: dokon.kitob index: _id_ dup key: { _id: 1 }
Result: BulkWriteResult {
  insertedCount: 2,
  matchedCount: 0,
  modifiedCount: 0,
  deletedCount: 0,
  upsertedCount: 0,
  upsertedIds: {},
  insertedIds: { '0': 10, '2': 11 }
}
Write Errors: [
  WriteError {
    err: {
      index: 1,
      code: 11000,
      errmsg: 'E11000 duplicate key error collection: dokon.kitob index: _id_ dup key: { _id: 1 }',
      errInfo: undefined,
      op: { _id: 1, nom: 'Takror - bu xato' }
    }
  }
]
[ { _id: 10, nom: 'Birinchi' }, { _id: 11, nom: 'Uchinchi' } ]

Xato baribir chiqdi, lekin bu safar ikkala yaxshi hujjat ham qo'shildi.

Yozuv kafolati #

acknowledged: true "diskka yozildi" degani emas. U "server buyruqni qabul qildi" degani.

Aniq kafolatni writeConcern belgilaydi:

db.kitob.insertOne(
  { _id: 20, nom: "Muhim yozuv", narx: 100000 },
  { writeConcern: { w: "majority", j: true } }
)

{ acknowledged: true, insertedId: 20 }

Boshqa qo'shish usullari #

const javob = db.kitob.updateOne(
  { nom: "Mehrobdan chayon" },
  { $set: { muallif: "Abdulla Qodiriy", narx: 72000 } },
  { upsert: true }
)
javob.matchedCount
javob.upsertedCount
db.kitob.findOne({ nom: "Mehrobdan chayon" }, { _id: 0 })

0
1
{ nom: 'Mehrobdan chayon', muallif: 'Abdulla Qodiriy', narx: 72000 }

matchedCount: 0 - mos hujjat topilmadi. upsertedCount: 1

• shuning uchun yangisi yaratildi. Filtrdagi nom ham yangi

hujjatga tushib qolganiga e'tibor bering.

upsert haqida 7-bobda batafsil gaplashamiz.

Xulosa #

• insertOne bitta, insertMany bir nechta hujjat qo'shadi.
• _id majburiy; berilmasa mijoz ObjectId yaratadi.
• ObjectId ni server emas, mijoz yaratadi - shuning uchun u darhol ma'lum.
• Tabiiy kalit bo'lsa (ISBN, tartib raqami), uni to'g'ridan-to'g'ri _id ga qo'ying.
• _id ni keyin o'zgartirib bo'lmaydi - o'zgaruvchan qiymatni qo'ymang.
• Takroriy kalit E11000 xatosini beradi.
• insertMany tranzaksiya emas: xatodan oldin qo'shilganlar joyida qoladi.
• ordered: false xatodan keyin ham davom etadi.
• acknowledged: true "diskka yozildi" degani emas.
• Muhim ma'lumot uchun w: "majority", yo'qolsa mayli bo'lgan uchun w: 0.

Keyingi bo'limda hujjatlarni qidirishni - find va filtr operatorlarini ko'ramiz.