TypeScript nima?

JavaScript sizga ishonadi. Siz sonni kutgan joyga matn bersangiz, u e'tiroz bildirmaydi - shunchaki ishlayveradi va natija kutilmagan bo'lib chiqadi.

TypeScript aynan shu ishonchni tekshirib beradi.

Muammo #

Dokon uchun chegirma hisoblaydigan oddiy funksiya:

function chegirma(narx, foiz) {
  return narx - narx * foiz / 100;
}

console.log(chegirma(10000, 20));
console.log(chegirma("10000", 20));
console.log(chegirma(10000));

Uchala chaqiruv ham ishlaydi. Natijaga qarang:

node narx.js

8000
8000
NaN

Ikkinchi qator tasodifan to'g'ri chiqdi - JavaScript "10000" matnini songa aylantirdi. Uchinchisi esa NaN berdi, chunki foiz berilmagan.

Hech qanday xato yo'q. Dastur ishladi va noto'g'ri natijani bemalol qaytardi.

Yechim #

Xuddi shu kodni TypeScript da yozamiz - farq faqat ikki joyda qo'shilgan turlarda:

function chegirma(narx: number, foiz: number): number {
  return narx - narx * foiz / 100;
}

console.log(chegirma(10000, 20));
console.log(chegirma("10000", 20));
console.log(chegirma(10000));

Endi kompilyatorga ko'rsatamiz:

tsc narx.ts --noEmit 2>&1 | fold -sw 74

narx.ts(6,22): error TS2345: Argument of type 'string' is not assignable
to parameter of type 'number'.
narx.ts(7,13): error TS2554: Expected 2 arguments, but got 1.

Ikkala xato ham topildi - va dastur umuman ishga tushmadi.

E'tibor bering, xabar juda aniq: qaysi fayl, qaysi qator, qaysi ustun, qanday xato kodi va nima kutilgan edi.

--noEmit - "faqat tekshir, JavaScript fayl yaratma" degani.

Chiqish kodi #

Bu CI uchun muhim:

tsc narx.ts --noEmit > xato.txt 2>&1
echo "kod: $?"
fold -sw 74 xato.txt

kod: 2
narx.ts(6,22): error TS2345: Argument of type 'string' is not assignable
to parameter of type 'number'.
narx.ts(7,13): error TS2554: Expected 2 arguments, but got 1.

Xato bo'lsa tsc nol bo'lmagan kod qaytaradi, demak qurish to'xtaydi. Xatosi yo'q faylda esa:

function chegirma(narx: number, foiz: number): number {
  return narx - narx * foiz / 100;
}

console.log(chegirma(10000, 20));

tsc narx2.ts --noEmit && echo "xato yo'q, kod: $?"

xato yo'q, kod: 0

TypeScript qanday paydo bo'ldi? #

2010-yillarga kelib JavaScript kichik skriptlar tilidan katta ilovalar tiliga aylandi. Microsoft ichida Office veb versiyasi kabi yuz minglab qatorli loyihalar paydo bo'ldi - va ularni JavaScript da saqlash qiyinlashdi.

Anders Hejlsberg bu ishga boshchilik qildi. U allaqachon Turbo Pascal, Delphi va C# ni yaratgan tajribali til dizayneri edi.

2012-yilning oktyabrida TypeScript ochiq kod sifatida e'lon qilindi. Uning asosiy g'oyasi g'ayrioddiy edi: yangi til yaratish emas, balki JavaScript ning ustiga qatlam qo'shish.

Turlar ishga tushirishda yo'q #

Bu TypeScript ni tushunishdagi eng muhim nuqta.

Brauzer ham, Node.js ham TypeScript ni tushunmaydi. tsc kodni oddiy JavaScript ga aylantiradi va turlar shu paytda butunlay o'chib ketadi.

Manba fayl:

type Mahsulot = { nomi: string; narx: number };
const m: Mahsulot = { nomi: "Olma", narx: 12000 };
console.log(m.nomi);

Uni kompilyatsiya qilib, natijaga qaraymiz:

tsc yoqoladi.ts --target es2022 --module esnext --moduleResolution bundler
cat yoqoladi.js

const m = { nomi: "Olma", narx: 12000 };
console.log(m.nomi);

type Mahsulot ham, : Mahsulot ham natijada yo'q.

const javob = await fetch("/api/mahsulot");
const m: Mahsulot = await javob.json();

Ishga tushirish #

Kompilyatsiya qilib, keyin node bilan ishga tushirish mumkin. Lekin ishlab chiqish paytida qulayroq yo'l bor - tsx TypeScript faylni to'g'ridan-to'g'ri bajaradi:

tsx narx2.ts

8000

Oraliq .js fayl yaratilmadi.

Tur xulosasi - hamma joyga yozish shart emas #

TypeScript turni o'zi topadi:

let nomi = "Olma";
nomi = 5;

Birinchi qatorda tur yozilmagan, lekin TypeScript nomi ni string deb biladi:

tsc xulosa.ts --noEmit 2>&1 | fold -sw 74

xulosa.ts(2,1): error TS2322: Type 'number' is not assignable to type
'string'.

Shuning uchun TypeScript kodi odatda o'ylagandan ancha kam tur yozuvi bilan yoziladi. Buni 3-bobda batafsil ko'ramiz.

Nima yutamiz va nima yo'qotamiz? #

Versiyalar #

Bu darslikda ishlatilgan versiyalar:

tsc --version
node --version

Version 5.7.3
v22.23.2

Xulosa #

• JavaScript noto'g'ri turdagi qiymatni jim qabul qiladi - chegirma(10000) bizga NaN qaytardi va hech qanday xato bermadi.
• TypeScript xuddi shu xatoni kod yozilayotganda topadi.
• Xato xabari aniq: fayl, qator, ustun, xato kodi va tavsif.
• tsc xato topsa nol bo'lmagan chiqish kodi qaytaradi - shuning uchun CI da qurish to'xtaydi.
• TypeScript ni Anders Hejlsberg boshchiligida Microsoft yaratgan, 2012-yilda ochiq kod sifatida e'lon qilingan.
• Asosiy qaror - yangi til emas, JavaScript ustiga qatlam: har qanday .js allaqachon to'g'ri TypeScript.
• Turlar ishga tushirishda yo'qoladi - tsc oddiy JavaScript chiqaradi.
• Demak TypeScript tashqi ma'lumotni (API javobi, foydalanuvchi kiritgani) tekshirmaydi.
• --noEmit faqat tekshiradi; tsx esa faylni to'g'ridan-to'g'ri ishga tushiradi.
• Tur xulosasi tufayli har joyga tur yozish shart emas.