Tur qisqartirish

function tekshir(x: string | number | boolean | undefined): string {
  if (typeof x === "string") return "satr: " + x.toUpperCase();
  if (typeof x === "number") return "son: " + x.toFixed(1);
  if (typeof x === "boolean") return "mantiqiy: " + String(x);
  return "aniqlanmagan";
}

console.log(tekshir("olma"));
console.log(tekshir(12.345));
console.log(tekshir(true));
console.log(tekshir(undefined));

tsx src/typeof.ts

const qiymatlar: unknown[] = [null, {}, [], "salom", undefined];
for (const q of qiymatlar) console.log(typeof q);

tsx src/nul.ts

function nechta(x: string[] | null): number {
  if (typeof x === "object") {
    return x.length;
  }
  return 0;
}

tsc --noEmit 2>&1 | fold -sw 74

function uzunlik(s: string | null | undefined): number {
  if (s) return s.length;
  return 0;
}

console.log(uzunlik("Olma"), uzunlik(null), uzunlik(undefined));

tsx src/rost.ts

function chop(n: number | undefined): string {
  if (!n) return "berilmagan";
  return `qiymat: ${n}`;
}

console.log(chop(12000));
console.log(chop(undefined));
console.log(chop(0));

tsx src/rost2.ts

function chop(n: number | undefined): string {
  if (n === undefined) return "berilmagan";
  return `qiymat: ${n}`;
}

console.log(chop(12000));
console.log(chop(undefined));
console.log(chop(0));

tsx src/rost3.ts

function solishtir(a: string | number, b: string | boolean): void {
  if (a === b) {
    console.log(a.toUpperCase(), b.toUpperCase());
  }
}

solishtir("Olma", "Olma");

tsx src/teng.ts

type Naqd = { usul: "naqd"; miqdor: number };
type Karta = { usul: "karta"; raqam: string };

function chop(t: Naqd | Karta): string {
  if ("raqam" in t) return "karta " + t.raqam;
  return "naqd " + t.miqdor;
}

console.log(chop({ usul: "karta", raqam: "8600" }));
console.log(chop({ usul: "naqd", miqdor: 12000 }));

tsx src/ichida.ts

function sana(x: Date | string): string {
  if (x instanceof Date) return x.toISOString().slice(0, 10);
  return x;
}

function nechta(x: string | string[]): number {
  if (Array.isArray(x)) return x.length;
  return 1;
}

console.log(sana(new Date("2026-01-15")));
console.log(sana("2026-02-20"));
console.log(nechta("Olma"), nechta(["Olma", "Anor"]));

tsx src/instans.ts

type Naqd = { usul: "naqd"; miqdor: number };
type Karta = { usul: "karta"; raqam: string };
type Tolov = Naqd | Karta;

const t: Tolov = { usul: "karta", raqam: "8600" };
console.log(t.raqam);

function chop(x: Tolov): void {
  console.log(x.raqam);
}

tsc --noEmit 2>&1 | fold -sw 74

type Naqd = { usul: "naqd"; miqdor: number };
type Karta = { usul: "karta"; raqam: string };
type Tolov = Naqd | Karta;

function kartami(t: Tolov): boolean {
  return t.usul === "karta";
}

function chop(t: Tolov): void {
  if (kartami(t)) console.log(t.raqam);
}

tsc --noEmit 2>&1 | fold -sw 74

type Naqd = { usul: "naqd"; miqdor: number };
type Karta = { usul: "karta"; raqam: string };
type Tolov = Naqd | Karta;

function kartami(t: Tolov): t is Karta {
  return t.usul === "karta";
}

function chop(t: Tolov): void {
  if (kartami(t)) console.log("karta " + t.raqam);
  else console.log("naqd " + t.miqdor);
}

chop({ usul: "karta", raqam: "8600" });
chop({ usul: "naqd", miqdor: 12000 });

tsx src/pred2.ts

function satrBolishiKerak(x: unknown): asserts x is string {
  if (typeof x !== "string") throw new Error("satr emas");
}

const q: unknown = "Olma";
satrBolishiKerak(q);
console.log(q.toUpperCase());

tsx src/asserts.ts

type Naqd = { usul: "naqd"; miqdor: number };
type Karta = { usul: "karta"; raqam: string };
type Tolov = Naqd | Karta;

function kartami(t: Tolov): t is Karta {
  return true;
}

function chop(t: Tolov): void {
  if (kartami(t)) console.log(t.raqam.length);
}

chop({ usul: "naqd", miqdor: 12000 });

tsc --noEmit && echo "tsc: xato yo_q"
tsx src/pred3.ts 2>&1 | grep -oE "TypeError.*" | head -1

type Mahsulot = { tavsif?: string };

const m: Mahsulot = { tavsif: "shirin" };

function tozala(): void {
  delete m.tavsif;
}

if (m.tavsif) {
  tozala();
  console.log(m.tavsif.length);
}

tsc --noEmit && echo "tsc: xato yo_q"
tsx src/nosogl.ts 2>&1 | grep -oE "TypeError.*" | head -1

function narxi(nomi: string): number | null {
  return nomi === "Olma" ? 12000 : null;
}

console.log(narxi("Olma")!.toFixed(0));
console.log(narxi("Anor")!.toFixed(0));

tsc --noEmit && echo "tsc: xato yo_q"
tsx src/undov.ts 2>&1 | grep -oE "(^12000|TypeError.*)" | head -2

type Mahsulot = { nomi: string; tavsif?: string };

function chop(m: Mahsulot): void {
  if (m.tavsif) {
    [1].forEach(() => {
      console.log(m.tavsif.length);
    });
  }
}

tsc --noEmit 2>&1 | fold -sw 74

type Mahsulot = { nomi: string; tavsif?: string };

function chop(m: Mahsulot): void {
  const tavsif = m.tavsif;
  if (tavsif) {
    [1].forEach(() => console.log(m.nomi, tavsif.length));
  } else {
    console.log(m.nomi, "tavsifsiz");
  }
}

chop({ nomi: "Olma", tavsif: "shirin" });
chop({ nomi: "Anor" });

tsx src/yopiq2.ts

let x: string | number = "Olma";

if (typeof x === "string") {
  x = 12000;
  console.log(x.toUpperCase());
}

tsc --noEmit 2>&1 | fold -sw 74