Xatolarni topish va tarixni qidirish - Git va GitHub

"Kecha ishlayotgan edi, bugun ishlamayapti." Bu holatda Git ning tergov vositalari qo'l keladi.

`git bisect` - ikkilik qidiruv #

Sizda 200 ta kommit bor va qaysi birida xato paydo bo'lganini bilmaysiz. Har birini tekshirish - 200 ta urinish. bisect esa buni 8 ta urinishda topadi.

Har bir javob qidiruv maydonini yarmiga qisqartiradi

Terminal

# Qidiruvni boshlash
git bisect start

# Joriy holat buzuq
git bisect bad

# v1.0.0 da ishlar edi
git bisect good v1.0.0

Natija

Bisecting: 98 revisions left to test after this (roughly 7 steps)
[8f3a1d0e4b7c2a5f9d1e3b6c8a0f2d4e7b9c1a35] Savat mantiqi qayta yozildi

Git avtomatik o'rtadagi kommitga o'tdi. Endi tekshiring:

Terminal

php tests/savat_test.php

Natijaga qarab javob bering:

Terminal

git bisect good    # bu kommitda ishlaydi
# yoki
git bisect bad     # bu kommitda ham buzuq

Git keyingi kommitga o'tadi. Takrorlang:

Natija

Bisecting: 49 revisions left to test after this (roughly 6 steps)
...
Bisecting: 0 revisions left to test after this (roughly 1 step)

2c7b4e9a1f5d8b3c6e0a2d4f7b9c1e3a5d8f0b26 is the first bad commit
commit 2c7b4e9a1f5d8b3c6e0a2d4f7b9c1e3a5d8f0b26
Author: Jasur Toshmatov <[email protected]>
Date:   Wed Jun 12 11:20:15 2026 +0500

    Narx hisobi optimallashtirildi

 manba/narx.php | 18 ++++++++--------

Topildi. Endi shu kommitni ko'rib chiqing:

Terminal

git show 2c7b4e9

Terminal

# Qidiruvni tugatish - boshlang'ich holatga qaytish
git bisect reset

Avtomatik bisect #

Agar tekshiruvni skript qila olsa, hammasi avtomatik bo'ladi:

Terminal

git bisect start HEAD v1.0.0
git bisect run php tests/savat_test.php

Natija

running php tests/savat_test.php
...
2c7b4e9a1f5d8b3c6e0a2d4f7b9c1e3a5d8f0b26 is the first bad commit
bisect run success

Skript talabi

bisect run skriptning chiqish kodiga qaraydi:

Kod	Ma'nosi
`0`	good - ishlaydi
`1-124`	bad - buzuq
`125`	skip - tekshirib bo'lmadi

Terminal

#!/bin/bash
# tekshir.sh
composer install --quiet || exit 125    # qurib bo'lmadi - skip
php tests/savat_test.php

Terminal

git bisect run ./tekshir.sh

Qo'shimcha imkoniyatlar #

Terminal

# Bu kommitni tekshirib bo'lmaydi (masalan, qurilmaydi)
git bisect skip

# Jarayonni ko'rish
git bisect log

# Saqlab, keyin davom ettirish
git bisect log > bisect.log
git bisect replay bisect.log

# Faqat ma'lum papkadagi o'zgarishlar orasidan qidirish
git bisect start -- manba/savat/

"good" va "bad" nomlarini o'zgartirish

Ba'zan siz xatoni emas, qachon tuzatilganini qidirasiz:

Terminal

git bisect start --term-old=ishlamaydi --term-new=ishlaydi

`git reflog` - hammasini eslaydi #

reflog - HEAD va tarmoqlarning barcha harakatlari jurnali.

Terminal

git reflog

Natija

8f3a1d0 HEAD@{0}: rebase (finish): returning to refs/heads/feature/savat
2c7b4e9 HEAD@{1}: rebase (pick): Savat mantiqi
c9d2e71 HEAD@{2}: rebase (start): checkout main
5a8b3f0 HEAD@{3}: commit: Savat sahifasi
1f4c6d9 HEAD@{4}: checkout: moving from main to feature/savat
c9d2e71 HEAD@{5}: reset: moving to HEAD~2

Terminal

# Ma'lum tarmoq uchun
git reflog show main

# Sana bilan
git reflog --date=iso

# Vaqt bo'yicha murojaat
git show HEAD@{2.hours.ago}
git diff main@{yesterday} main

Reflog - eng ishonchli qutqaruvchi

Deyarli har qanday "yo'qotdim" holatida reflog yordam beradi:

reset --hard bilan o'chirilgan kommitlar
Muvaffaqiyatsiz rebase
Tasodifan o'chirilgan tarmoq
--amend bilan almashtirilgan kommit

Terminal

git reflog
git reset --hard HEAD@{5}

Reflog abadiy emas

Obyekt	Saqlanish muddati
Yetib boriladigan kommitlar	90 kun
Yetib bo'lmaydigan kommitlar	30 kun

Bu muddatdan keyin git gc ularni o'chiradi. Muhim narsani topganingizda darhol tarmoq yarating:

Terminal

git branch qutqarilgan 8f3a1d0

`git fsck` - yo'qolgan obyektlarni topish #

Reflog ham yordam bermasa:

Terminal

git fsck --lost-found

Natija

Checking object directories: 100% (256/256), done.
dangling commit 8f3a1d0e4b7c2a5f9d1e3b6c8a0f2d4e7b9c1a35
dangling commit 5e1d8b3c6a9f2e4d7b0c3a5f8e1d4b7c0a3f6e29
dangling blob a45bd7f9c2e18d3b6045f7a9c1e3b5d7f9028a4c

Terminal

# Har birini ko'rib chiqish
git show 8f3a1d0

# Kerakligini topsangiz
git branch topilgan 8f3a1d0

"Dangling" nima?

"Osilgan" obyekt - hech qanday tarmoq, teg yoki kommitdan unga havola yo'q.

U hali diskda turibdi, lekin oddiy usullar bilan topib bo'lmaydi.

Kuchli qidiruv #

Terminal

# Kod ichida qidirish - qaysi kommitda qo'shilgan/o'chirilgan
git log -S "hisoblaJami" --oneline

# Doimiy ifoda bilan
git log -G "function\s+hisobla" --oneline

# Faqat ma'lum faylda
git log -S "narx" -- manba/savat.php

# O'zgarishni ham ko'rsatish
git log -S "narx" -p -- manba/savat.php

# Kommit xabarida
git log --grep="savat" --grep="narx" --all-match

# Muallif va sana bilan
git log --author="Jasur" --since="2026-06-01" --oneline

-S va -G farqi

-S "matn" - shu matn soni o'zgargan kommitlarni topadi (qo'shilgan yoki o'chirilgan)
-G "ifoda" - diff ichida shu ifodaga mos keladigan har qanday o'zgarishni topadi

Odatda -S aniqroq natija beradi.

`git blame` chuqurroq #

Terminal

# Bo'sh joy o'zgarishlarini e'tiborsiz qoldirish
git blame -w manba/savat.php

# Ko'chirilgan satrlarni kuzatish
git blame -C manba/savat.php

# Fayllar orasida ko'chirishni ham
git blame -C -C -C manba/savat.php

# Ma'lum satrlar
git blame -L 40,60 manba/savat.php

# Ma'lum funksiyani
git blame -L :hisoblaJami manba/savat.php

Formatlash kommitlari blame ni buzadi

Kimdir butun loyihani qayta formatlagan bo'lsa, blame hamma satr uchun o'sha kommitni ko'rsatadi.

Yechim - shunday kommitlarni e'tiborsiz qoldirish:

Terminal

echo "8f3a1d0e4b7c2a5f9d1e3b6c8a0f2d4e7b9c1a35" >> .git-blame-ignore-revs
git config blame.ignoreRevsFile .git-blame-ignore-revs

GitHub ham bu faylni tan oladi.

Kommitni topish #

Terminal

# Bu kommit qaysi tarmoqlarda bor?
git branch --contains 8f3a1d0

# Qaysi teglarda?
git tag --contains 8f3a1d0

# Ikki tarmoqning umumiy otasi
git merge-base main feature/savat

# Kommit qachon merge qilingan?
git log --merges --ancestry-path 8f3a1d0..main | tail -1

Tarmoq holatini tekshirish #

Terminal

# Nima birlashtirilmagan?
git log --no-merges main..feature/savat --oneline

# Ikkala tomonda ham nima bor?
git log --left-right --oneline main...feature/savat

Natija

< c9d2e71 main dagi kommit
> 8f3a1d0 feature dagi kommit
> 2c7b4e9 feature dagi kommit

Repozitoriy salomatligi #

Terminal

# Yaxlitlikni tekshirish
git fsck --full

# Statistika
git count-objects -vH

Natija

count: 1284
size: 12.48 MiB
in-pack: 8420
packs: 3
size-pack: 42.15 MiB

Terminal

# Tozalash va siqish
git gc --aggressive --prune=now

--prune=now reflog ni ham tozalaydi

Bu buyruqdan keyin yo'qolgan kommitlarni topib bo'lmaydi.

Odatiy holatda oddiy git gc yetarli - Git buni o'zi kerak bo'lganda bajaradi.

Amaliy tergov #

Vaziyat: sayt sekinlashdi

Terminal

# 1. Qachondan boshlab? Ikki hafta oldin ishlar edi
git bisect start
git bisect bad HEAD
git bisect good HEAD@{2.weeks.ago}

# 2. Har bir bosqichda tezlikni o'lchash
git bisect run ./tezlik-testi.sh

# 3. Topilgan kommitni ko'rish
git show <topilgan-xesh>

# 4. Kim va nima uchun qilgan?
git log -1 --format="%an %ae%n%n%B" <topilgan-xesh>

# 5. Shu faylning butun tarixi
git log -p --follow -- manba/qidiruv.php

Amaliy topshiriq

Repozitoriyda 10 ta kommit yarating, ulardan birida ataylab xato qiling.
git bisect bilan xato kommitni toping.
Xatoni aniqlaydigan oddiy skript yozing (chiqish kodi 0 yoki 1).
git bisect run bilan avtomatik qidiring.
git reset --hard HEAD~5 qiling va reflog bilan qaytaring.
Tarmoq yaratib, kommit qiling, tarmoqni -D bilan o'chiring va git fsck --lost-found bilan toping.
git log -S bilan biror so'z qaysi kommitda qo'shilganini toping.
git blame -w -C ni sinab ko'ring.
git branch --contains bilan kommit qaysi tarmoqlarda borligini ko'ring.
git count-objects -vH bilan repozitoriy hajmini o'lchang.

Xulosa #

git bisect ikkilik qidiruv bilan xato kommitni tez topadi: 1000 kommit uchun ~10 ta tekshiruv.
git bisect run skript bilan butun jarayonni avtomatlashtiradi.
git reflog barcha HEAD harakatlarini eslaydi - eng ishonchli qutqaruvchi.
Yo'qolgan obyektlar 30-90 kun saqlanadi, keyin gc ularni o'chiradi.
git fsck --lost-found reflog dan ham chuqurroq qidiradi.
-S kod ichida matn qidiradi, -G doimiy ifoda bilan.
git blame -w -C formatlash va ko'chirishlarni e'tiborsiz qoldiradi.
.git-blame-ignore-revs formatlash kommitlarini blame dan chiqaradi.
git branch --contains kommit qaysi tarmoqlarda borligini ko'rsatadi.

Keyingi bo'limda avtomatlashtirish va GitHub Actions ni ko'ramiz.

git bisect - ikkilik qidiruv #

Avtomatik bisect #

Qo'shimcha imkoniyatlar #

git reflog - hammasini eslaydi #

git fsck - yo'qolgan obyektlarni topish #

Kuchli qidiruv #

git blame chuqurroq #

Kommitni topish #

Tarmoq holatini tekshirish #

Repozitoriy salomatligi #

Amaliy tergov #

Xulosa #

Xatolik topdingizmi?

`git bisect` - ikkilik qidiruv #

`git reflog` - hammasini eslaydi #

`git fsck` - yo'qolgan obyektlarni topish #

`git blame` chuqurroq #