Test piramidasi - nimani va qaysi darajada testlash

Oldingi bo'limlarda bitta funksiyani tekshirdik. Haqiqiy dasturda esa o'nlab modul, ma'lumotlar bazasi, tarmoq va foydalanuvchi interfeysi bor.

Savol tug'iladi: qaysi birini testlash kerak? Javob - hammasini, lekin har xil miqdorda.

Uchta daraja #

Bu farqni gapirish emas, o'lchash kerak. Uchta darajaga bittadan test yozib, vaqtini taqqoslaymiz.

Modul testi #

Eng past daraja - toza funksiya, hech narsaga bog'liq emas:

def soliq(maosh):
    """Oylik maoshdan olinadigan daromad solig'i (12%)."""
    if maosh < 0:
        raise ValueError("maosh manfiy bo'lishi mumkin emas")
    return round(maosh * 0.12)

from soliq import soliq


def test_oddiy_maosh():
    assert soliq(5_000_000) == 600_000


def test_nol_maosh():
    assert soliq(0) == 0


def test_yumaloqlash():
    assert soliq(1_000_001) == 120_000

Integratsiya testi #

Endi ma'lumotlar bazasi qo'shiladi - kod endi yolg'iz emas:

import sqlite3

from soliq import soliq


def hisobot_yoz(baza_yoli, xodimlar):
    """Xodimlar ro'yxatini bazaga yozadi va jami soliqni qaytaradi."""
    ulanish = sqlite3.connect(baza_yoli)
    ulanish.execute(
        "CREATE TABLE IF NOT EXISTS xodim (ism TEXT, maosh INTEGER, soliq INTEGER)"
    )
    jami = 0
    for ism, maosh in xodimlar:
        summa = soliq(maosh)
        jami += summa
        ulanish.execute("INSERT INTO xodim VALUES (?, ?, ?)", (ism, maosh, summa))
    ulanish.commit()
    ulanish.close()
    return jami

import sqlite3

from ombor import hisobot_yoz


def test_baza_toldiriladi(tmp_path):
    baza = tmp_path / "hisobot.db"
    xodimlar = [("Aziza", 5_000_000), ("Bekzod", 7_000_000)]

    jami = hisobot_yoz(str(baza), xodimlar)

    assert jami == 1_440_000
    ulanish = sqlite3.connect(str(baza))
    qatorlar = ulanish.execute("SELECT ism, soliq FROM xodim").fetchall()
    ulanish.close()
    assert qatorlar == [("Aziza", 600_000), ("Bekzod", 840_000)]

tmp_path - pytest ning tayyor yordamchisi: har test uchun vaqtinchalik papka beradi va keyin o'zi tozalaydi. 7-bo'limda batafsil ko'ramiz.

Uchidan-uchiga test #

Eng yuqori daraja - dasturni foydalanuvchi qanday ishga tushirsa, shunday ishga tushirish:

import sys

from ombor import hisobot_yoz


def main():
    baza = sys.argv[1]
    xodimlar = []
    for qator in sys.stdin:
        ism, maosh = qator.strip().split(",")
        xodimlar.append((ism, int(maosh)))
    print(f"jami soliq: {hisobot_yoz(baza, xodimlar)}")


if __name__ == "__main__":
    main()

import subprocess
import sys


def test_dastur_toliq_ishlaydi(tmp_path):
    baza = tmp_path / "hisobot.db"
    kirish = "Aziza,5000000\nBekzod,7000000\n"

    natija = subprocess.run(
        [sys.executable, "asosiy.py", str(baza)],
        input=kirish, capture_output=True, text=True,
    )

    assert natija.returncode == 0
    assert natija.stdout.strip() == "jami soliq: 1440000"

Endi uchalasini o'lchaymiz #

Har bir faylni alohida ishga tushirib, oxirgi qatordagi vaqtni solishtiramiz. Avval uchta modul testi:

pytest -q test_modul.py

...                                                              [100%]
3 passed in 0.01s

Endi bitta integratsiya testi:

pytest -q test_integratsiya.py

.                                                                [100%]
1 passed in 0.03s

Va bitta E2E testi:

pytest -q test_uchidan.py

.                                                                [100%]
1 passed in 0.04s

Uchta modul testi birgalikda eng tez; bitta integratsiya testi ulardan sezilarli sekin; E2E testi esa eng sekin - garchi u ham xuddi shu hisob-kitobni bajarsa ham. Farq hisobda emas, atrofdagi ishda: fayl ochish, jarayon ishga tushirish, Python ni qaytadan yuklash.

Qaysi test qancha vaqt olganini bitta ro'yxatda ko'rish uchun --durations bayrog'i bor:

pytest -q --durations=3

.....                                                            [100%]
========================= slowest 3 durations ==========================
0.04s call     test_uchidan.py::test_dastur_toliq_ishlaydi
0.02s call     test_integratsiya.py::test_baza_toldiriladi

(1 durations < 0.005s hidden.  Use -vv to show these durations.)
5 passed in 0.07s

Va bu - juda kichkina misol: haqiqiy E2E testda brauzer ochiladi, server ko'tariladi, ma'lumot tarmoq orqali yuriladi. U yerda farq yuz baravargacha yetadi.

Qarshi-naqsh: muzqaymoq shoxi #

Amalda jamoalar ko'pincha teskari shaklga kelib qoladi.

Bu shakl odatda shunday paydo bo'ladi: dastur testsiz yoziladi, keyin sifat bo'limi tashqaridan E2E testlar qo'shadi. Ular sekin va beqaror bo'lgani uchun asta-sekin o'chiriladi - va oxirida hech narsa qolmaydi.

Nimani testlash kerak emas #

Bu ro'yxat testlar sonini kamaytiradi va qolganlarini foydaliroq qiladi:

Buning o'rniga nimani testlash kerak:

Xulosa #

• Testlar uch darajaga bo'linadi: modul, integratsiya va uchidan-uchiga (E2E).
• Modul testi bitta funksiyani ajratilgan holda tekshiradi va millisoniyalarda ishlaydi.
• Integratsiya testi bir necha qismning birgalikda ishlashini - masalan kod va ma'lumotlar bazasini - tekshiradi.
• E2E testi dasturni foydalanuvchi ishlatganidek, tashqaridan ishga tushiradi.
• Pastdan yuqoriga qarab test sekinlashadi, qimmatlashadi va yiqilganda xato joyini topish qiyinlashadi.
• Shuning uchun eng ko'p test eng past darajada bo'ladi - bu shakl test piramidasi deb ataladi.
• pytest --durations=N eng sekin N ta testni ro'yxat qilib beradi - farqni o'zingiz o'lchashingiz mumkin.
• Muzqaymoq shoxi - teskari shakl: ko'p E2E, kam modul testi; u sekin va beqaror bo'ladi.
• Piramidadagi foizlar o'ylab topilgan; to'g'ri qoida - xatoni eng past darajada tutish.
• Tilning o'zini, tashqi kutubxonalarni, oddiy get/set larni va yopiq metodlarni testlash kerak emas.
• Testlash kerak: chegara qiymatlari, xato yo'llari, biznes qoidalari va tuzatilgan nosozliklar.
• tmp_path - pytest ning tayyor yordamchisi: har test uchun vaqtinchalik papka beradi va o'zi tozalaydi.

Keyingi bo'limda bitta testning ichiga qaraymiz: yaxshi test qanday tuzilgan bo'ladi va uni qanday nomlash kerak.