JSONB - PostgreSQL | Softromeda Edu

JSONB - PostgreSQL ni boshqa relyatsion bazalardan ajratib turadigan eng mashhur imkoniyat. U bitta bazada hujjatli baza xususiyatlarini beradi.

SQL

CREATE TABLE mahsulot (
    id      int GENERATED ALWAYS AS IDENTITY PRIMARY KEY,
    nom     text NOT NULL,
    xossa   jsonb NOT NULL DEFAULT '{}'
);

INSERT INTO mahsulot (nom, xossa) VALUES
    ('Noutbuk', '{"marka":"Lenovo","ram":16,
                 "ekran":{"olcham":15.6,"turi":"IPS"},
                 "teglar":["ish","oquv"]}'),
    ('Telefon', '{"marka":"Samsung","ram":8,
                 "ekran":{"olcham":6.5,"turi":"AMOLED"},
                 "teglar":["aloqa"]}'),
    ('Planshet', '{"marka":"Lenovo","ram":4,
                  "ekran":{"olcham":10.1,"turi":"IPS"},
                  "teglar":["oquv","oyin"]}'),
    ('Sichqoncha','{"marka":"Logitech","simsiz":true}');

json va jsonb #

Ikkita o'xshash tur bor va deyarli har doim ikkinchisi kerak:

	`json`	`jsonb`
Saqlash	Matn ko'rinishida	Ikkilik ko'rinishda
Yozish	Tez	Sekinroq (tahlil qilinadi)
O'qish	Har safar tahlil qilinadi	Tayyor
Indekslash	Deyarli yo'q	GIN indeks
Kalitlar tartibi	Saqlanadi	Saqlanmaydi
Takroriy kalit	Saqlanadi	Oxirgisi qoladi

SQL

SELECT '{"b":1,"a":2,"a":3}'::json  AS json_tur,
       '{"b":1,"a":2,"a":3}'::jsonb AS jsonb_tur;

Natija

      json_tur       |    jsonb_tur
---------------------+------------------
 {"b":1,"a":2,"a":3} | {"a": 3, "b": 1}
(1 row)

Farq ko'rinib turibdi: json matnni o'zgarishsiz saqladi, jsonb esa uni qayta tartibladi va takroriy kalitni tashladi.

Deyarli har doim jsonb tanlang

json turi faqat bitta holatda kerak: kiritilgan matnni aynan o'zgarishsiz saqlash zarur bo'lsa - masalan tashqi tizimdan kelgan hujjatni imzosi bilan birga saqlashda.

Qolgan barcha holatlarda jsonb yaxshiroq:

indeks qo'yish mumkin;
operatorlar tezroq ishlaydi;
solishtirish (=) mantiqiy, matn darajasida emas.

Bu darslikdagi barcha misollar jsonb bilan ishlaydi.

Qiymat olish #

Hujjat ichiga kirishning to'rtta yo'li bor:

Zanjirning oxirgi bo'g'ini deyarli har doim ->> bo'ladi

To'rtta asosiy operator bor va ularni ajratish muhim:

Operator	Qaytaradi	Misol
`->`	JSON qiymat	`xossa->'marka'`
`->>`	Matn	`xossa->>'marka'`
`#>`	Yo'l bo'yicha JSON	`xossa#>'{ekran,turi}'`
`#>>`	Yo'l bo'yicha matn	`xossa#>>'{ekran,turi}'`

SQL

SELECT nom,
       xossa->'marka'   AS json_korinish,
       xossa->>'marka'  AS matn_korinish,
       xossa#>>'{ekran,turi}' AS ekran_turi
FROM mahsulot
ORDER BY id;

Natija

    nom     | json_korinish | matn_korinish | ekran_turi
------------+---------------+---------------+------------
 Noutbuk    | "Lenovo"      | Lenovo        | IPS
 Telefon    | "Samsung"     | Samsung       | AMOLED
 Planshet   | "Lenovo"      | Lenovo        | IPS
 Sichqoncha | "Logitech"    | Logitech      |
(4 rows)

Birinchi ustunda qo'shtirnoq bor, ikkinchisida yo'q - mana shu -> va ->> farqi.

-> va ->> ni adashtirish - klassik xato

xossa->'marka' = 'Lenovo' yozuvi ishlamaydi.

Sabab: chap tomon jsonb turi, o'ng tomon esa matn. PostgreSQL ularni solishtira olmaydi.

To'g'ri variantlar:

Yozuv	Izoh
`xossa->>'marka' = 'Lenovo'`	Matnni matn bilan - to'g'ri
`xossa->'marka' = '"Lenovo"'`	JSON ni JSON bilan - ishlaydi, lekin noqulay

Qoida: qiymat kerak bo'lsa ->>, ichiga yana kirish kerak bo'lsa ->.

Zanjir yozganda ham shunday: xossa->'ekran'->>'turi' - oxirgisi ->>.

Filtrlash #

SQL

SELECT nom, xossa->>'marka' AS marka, (xossa->>'ram')::int AS ram
FROM mahsulot
WHERE xossa->>'marka' = 'Lenovo'
ORDER BY id;

Natija

   nom    | marka  | ram
----------+--------+-----
 Noutbuk  | Lenovo |  16
 Planshet | Lenovo |   4
(2 rows)

(xossa->>'ram')::int - e'tibor bering, ->> har doim matn qaytaradi, shuning uchun sonli taqqoslash uchun turni o'zgartirish kerak:

SQL

SELECT nom, (xossa->>'ram')::int AS ram
FROM mahsulot
WHERE (xossa->>'ram')::int >= 8
ORDER BY ram DESC;

Natija

   nom   | ram
---------+-----
 Noutbuk |  16
 Telefon |   8
(2 rows)

Ichida bormi - @> operatori #

Bu JSONB ning eng kuchli operatori va u indekslanadi:

SQL

SELECT nom
FROM mahsulot
WHERE xossa @> '{"marka":"Lenovo"}'
ORDER BY id;

Natija

   nom
----------
 Noutbuk
 Planshet
(2 rows)

Ichma-ich qidirish ham ishlaydi:

SQL

SELECT nom
FROM mahsulot
WHERE xossa @> '{"ekran":{"turi":"IPS"}}'
ORDER BY id;

Natija

   nom
----------
 Noutbuk
 Planshet
(2 rows)

Kalit mavjudligini tekshirish uchun ? ishlatiladi:

SQL

SELECT nom, xossa->>'simsiz' AS simsiz
FROM mahsulot
WHERE xossa ? 'simsiz';

Natija

    nom     | simsiz
------------+--------
 Sichqoncha | true
(1 row)

Massivlar bilan ishlash #

JSON ichidagi massivni qatorlarga yoyish:

SQL

SELECT m.nom, t.teg
FROM mahsulot m, jsonb_array_elements_text(m.xossa->'teglar') AS t(teg)
ORDER BY m.nom, t.teg;

Natija

   nom    |  teg
----------+-------
 Noutbuk  | ish
 Noutbuk  | oquv
 Planshet | oquv
 Planshet | oyin
 Telefon  | aloqa
(5 rows)

Diqqat: Sichqoncha chiqmadi - unda teglar kaliti yo'q. Uni ham qo'shish uchun LEFT JOIN LATERAL kerak bo'ladi.

O'zgartirish #

JSONB ni yangilash uchun maxsus funksiyalar bor:

SQL

SELECT (xossa || '{"kafolat":24}')->>'kafolat' AS qoshildi,
       (xossa - 'teglar') ? 'teglar'          AS teglar_qoldimi,
       jsonb_set(xossa, '{ram}', '32')->>'ram' AS yangi_ram
FROM mahsulot
WHERE nom = 'Noutbuk';

Natija

 qoshildi | teglar_qoldimi | yangi_ram
----------+----------------+-----------
 24       | f              | 32
(1 row)

Amal	Operator
Qo'shish yoki almashtirish	`\|\|`
Kalitni o'chirish	`-`
Chuqurdagi qiymatni o'zgartirish	`jsonb_set`

Kalitlarni ko'rish #

SQL

SELECT nom, jsonb_object_keys(xossa) AS kalit
FROM mahsulot
WHERE nom = 'Sichqoncha';

Natija

    nom     | kalit
------------+--------
 Sichqoncha | marka
 Sichqoncha | simsiz
(2 rows)

JSONB - sxemaning o'rnini bosmaydi

JSONB qulay, shuning uchun uni haddan tashqari ishlatish oson. Bu klassik xato.

JSONB to'g'ri	JSONB noto'g'ri
Har mahsulotda har xil xossalar	Har mahsulotda bor `narx`
Tashqi API javobini saqlash	Foydalanuvchi `email` i
Sozlamalar, moslamalar	Buyurtma summasi
Kamdan-kam so'raladigan tafsilot	Doim filtrlanadigan maydon

Sabab uchta:

JSONB ichidagi maydonga tashqi kalit qo'yib bo'lmaydi.
NOT NULL va CHECK cheklovlari ancha noqulay yoziladi.
Har o'qishda tur o'zgartirish kerak - xato ehtimoli oshadi.

Amaliy qoida: bilinadigan va doimiy maydonlar ustun bo'lsin, o'zgaruvchan va noaniq qismi JSONB da.

Amaliy topshiriq

json va jsonb ga bir xil matn bering va farqni ko'ring.
Takroriy kalit qaysi turda saqlanib qolganini yozing.
-> va ->> natijalarini solishtiring.
xossa->'marka' = 'Lenovo' yozib ko'ring - nima bo'ldi?
Xatoni to'g'rilang va tushuntiring.
#>> bilan ichma-ich qiymatni oling.
@> bilan ma'lum markani filtrlang.
? bilan ma'lum kalit bor mahsulotlarni toping.
jsonb_array_elements_text bilan teglarni yoying.
Qaysi maydonlar ustun, qaysilari JSONB bo'lishi kerakligini yozing.

Xulosa #

jsonb ikkilik ko'rinishda saqlanadi, indekslanadi va tezroq o'qiladi.
json faqat matnni aynan saqlash kerak bo'lganda ishlatiladi.
jsonb kalitlar tartibini saqlamaydi va takroriy kalitdan oxirgisini qoldiradi.
-> JSON, ->> esa matn qaytaradi - eng ko'p adashtiriladigan joy.
Taqqoslashda deyarli har doim ->> kerak.
->> matn qaytargani uchun sonli shartda turni o'zgartiring: (x->>'ram')::int.
@> ichida bormi degan savolga javob beradi va indekslanadi.
? kalit mavjudligini tekshiradi.
jsonb_array_elements_text JSON massivini qatorlarga yoyadi.
Doimiy va filtrlanadigan maydonlarni ustun qiling, JSONB ni o'zgaruvchan qism uchun qoldiring.

Keyingi bo'limda matn ichidan qidirishni - to'liq matn qidiruv ni ko'ramiz.

json va jsonb #

Qiymat olish #

Filtrlash #

Ichida bormi - @> operatori #

Massivlar bilan ishlash #

O'zgartirish #

Kalitlarni ko'rish #

Xulosa #

Xatolik topdingizmi?