Kotlin bilan tanishuv

Kotlin - JetBrains kompaniyasi yaratgan zamonaviy dasturlash tili. U Java ishlaydigan joyda ishlaydi, lekin ancha qisqa yoziladi va eng ko'p uchraydigan xatolarning bir turini butunlay yo'q qiladi.

2019-yildan beri Google Android dasturlash uchun aynan shu tilni tavsiya qiladi.

Birinchi dastur #

fun main() {
    println("Salom, dunyo!")
}

Salom, dunyo!

Ikki qator. Sinf yo'q, public static void yo'q, nuqtali vergul yo'q.

Java da xuddi shu dastur shunday ko'rinadi:

public class Salom {
    public static void main(String[] args) {
        System.out.println("Salom, dunyo!");
    }
}

Beshta qator va uchta tushuncha - sinf, statik metod, massiv - hali hech narsa o'rganmasdan turib.

Nomi qayerdan kelgan #

Uni kim yaratgan #

Vaqt chizig'i #

Nima uchun Kotlin #

Uchta asosiy sabab bor. Har birini keyingi bo'limlarda batafsil ko'ramiz, hozircha ta'mini tatib ko'ring.

1. Kam kod #

data class Talaba(val ism: String, val ball: Int)

fun main() {
    val t = Talaba("Malika", 88)
    println(t)
    println(t.ball)

    val nusxa = t.copy(ball = 95)
    println(nusxa)
    println(t == Talaba("Malika", 88))
}

Talaba(ism=Malika, ball=88)
88
Talaba(ism=Malika, ball=95)
true

Bitta data class qatori konstruktor, toString, equals, hashCode va copy ni birdaniga beradi. Java da bu ellikka yaqin qator bo'lardi.

2. Null xavfsizligi #

fun main() {
    val bor: String = "matn"
    val yoq: String? = null

    println(bor.length)
    println(yoq?.length)
    println(yoq?.length ?: -1)
}

4
null
-1

Diqqat: String va String? - bu ikki xil tur. Birinchisiga null berib bo'lmaydi, ikkinchisiga esa berish mumkin, lekin uni tekshirmasdan ishlatib bo'lmaydi.

3. Java bilan yonma-yon #

Kotlin kodi Java kutubxonalarini to'g'ridan-to'g'ri chaqiradi:

import java.time.LocalDate

fun main() {
    val sana = LocalDate.of(2026, 9, 12)
    println(sana.year)
    println(sana.plusDays(20))
    println(sana.dayOfWeek)
}

2026
2026-10-02
SATURDAY

Bu yerda hech qanday "ko'prik" yo'q - LocalDate Java ning standart sinfi va Kotlin uni o'zinikidek ishlatadi.

Kod qanday ishga tushadi #

Kotlin qayerda ishlatiladi #

Nuqtali vergul haqida #

fun main() {
    val a = 5
    val b = 10;
    println(a + b);
    println("nuqtali vergulsiz ham ishlaydi")
}

15
nuqtali vergulsiz ham ishlaydi

Nuqtali vergul ixtiyoriy. U ishlaydi, lekin Kotlin uslubida yozilmaydi. Bu darslikda ham ishlatmaymiz.

Xulosa #

• Kotlin - JetBrains yaratgan til; nomi Sankt-Peterburg yaqinidagi orol nomidan olingan, xuddi Java kabi.
• Uni Andrey Breslav boshchiligidagi jamoa yaratgan; 2020-yildan keyin jamoani Roman Elizarov boshqargan.
• Asosiy maqsad - Java bilan to'liq muvofiqlik va kamroq kod.
• 2016 - 1.0 versiya, 2017 - Google qabul qildi, 2019 - Android uchun birinchi tanlov.
• data class bitta qatorda konstruktor, toString, equals, hashCode va copy beradi.
• Null xavfsizligi - tilning eng muhim afzalligi: String va String? ikki xil tur.
• Kotlin JVM, JavaScript va Native ga kompilyatsiya qilinadi; biz JVM bilan ishlaymiz.
• Nuqtali vergul ixtiyoriy va odatda yozilmaydi.

Keyingi bo'limda muhitni sozlab, birinchi loyihani yaratamiz.