Parollarni saqlash

function qator(string $usul, string $natija, string $baho): void
{
    printf("%-16s %-34s %s%s", $usul, $natija, $baho, PHP_EOL);
}

$parol = 'Parol123';

qator('ochiq matn', $parol, 'HALOKATLI');
qator('base64', base64_encode($parol), 'HALOKATLI - kodlash');
qator('md5', md5($parol), 'JUDA YOMON');
qator('sha256', substr(hash('sha256', $parol), 0, 32) . '...', 'YOMON');
qator('sha256+tuz', substr(hash('sha256', 'tuz' . $parol), 0, 32) . '...',
    'YETARLI EMAS');

$xesh1 = hash('sha256', 'Parol123');
$xesh2 = hash('sha256', 'Parol123');

echo 'Husanboy: ', substr($xesh1, 0, 24), '...', PHP_EOL;
echo 'Malika:   ', substr($xesh2, 0, 24), '...', PHP_EOL;
echo 'bir xilmi: ', $xesh1 === $xesh2 ? 'HA - parol ham bir xil' : 'yoq',
    PHP_EOL;

// Har foydalanuvchiga alohida tasodifiy tuz
$tuz1 = random_bytes(16);
$tuz2 = random_bytes(16);

$xesh1 = hash('sha256', $tuz1 . 'Parol123');
$xesh2 = hash('sha256', $tuz2 . 'Parol123');

echo 'parollar bir xil, xeshlar bir xilmi: ',
    $xesh1 === $xesh2 ? 'ha' : 'YOQ', PHP_EOL;
echo 'tuz uzunligi: ', strlen($tuz1), ' bayt', PHP_EOL;
echo 'tuz maxfiymi: yoq - u xesh bilan birga saqlanadi', PHP_EOL;

$parol = 'Parol123';

$xesh = password_hash($parol, PASSWORD_DEFAULT);

echo 'uzunlik:  ', strlen($xesh), ' belgi', PHP_EOL;
echo 'boshlanish: ', substr($xesh, 0, 7), PHP_EOL;
echo 'formati:  $algoritm$narx$tuz+xesh', PHP_EOL;

print_r(password_get_info($xesh));

// Har chaqiruvda BOSHQA xesh - chunki tuz tasodifiy
$ikkinchi = password_hash($parol, PASSWORD_DEFAULT);
echo 'ikki xesh bir xilmi: ', $xesh === $ikkinchi ? 'ha' : 'YOQ', PHP_EOL;

// Lekin ikkalasi ham tekshiruvdan o'tadi
var_dump(password_verify($parol, $xesh));
var_dump(password_verify($parol, $ikkinchi));
var_dump(password_verify('NotogriParol', $xesh));

$parol = 'Parol123';

$variantlar = [
    'bcrypt' => PASSWORD_BCRYPT,
    'argon2i' => PASSWORD_ARGON2I,
    'argon2id' => PASSWORD_ARGON2ID,
];

foreach ($variantlar as $nom => $algo) {
    $x = password_hash($parol, $algo);
    printf("%-9s %-3d belgi  %s%s", $nom, strlen($x),
        explode('$', $x)[1], PHP_EOL);
}

$parol = 'Parol123';

// Nazariy nisbat: har +1 cost ishni ikki barobar oshiradi
printf("%-8s %-12s %s%s", 'cost', 'nisbiy ish', 'ustun', PHP_EOL);
echo str_repeat('-', 40), PHP_EOL;

foreach ([4, 8, 10, 12, 14] as $narx) {
    $nisbat = 2 ** ($narx - 4);
    printf("%-8d %-12s %s%s", $narx, 'x' . $nisbat,
        str_repeat('#', min(40, $nisbat)), PHP_EOL);
}

// Amalda ham shunday: eng past va eng yuqori narxni o'lchaymiz
$olcha = static function (int $narx) use ($parol): float {
    $b = hrtime(true);
    password_hash($parol, PASSWORD_BCRYPT, ['cost' => $narx]);
    return (hrtime(true) - $b) / 1e6;
};

$past = $olcha(4);
$yuqori = $olcha(12);

echo PHP_EOL;
printf('cost=12 cost=4 dan sekinroqmi: %s%s',
    $yuqori > $past ? 'ha' : 'yoq', PHP_EOL);
printf('nisbat 100 martadan kopmi: %s%s',
    $yuqori / $past > 100 ? 'ha' : 'yoq', PHP_EOL);

// Eski xesh - past narx bilan yaratilgan
$eskiXesh = password_hash('Parol123', PASSWORD_BCRYPT, ['cost' => 4]);

$yangiSozlama = ['cost' => 12];

echo 'eski xesh narxi: ', password_get_info($eskiXesh)['options']['cost'],
    PHP_EOL;
echo 'yangilash kerakmi: ',
    password_needs_rehash($eskiXesh, PASSWORD_BCRYPT, $yangiSozlama)
        ? 'HA' : 'yoq', PHP_EOL;

// Kirish jarayonida - parol ochiq matnda MAVJUD bo'lgan yagona payt
function kirish(string $parol, string $saqlangan): string
{
    if (!password_verify($parol, $saqlangan)) {
        return 'RAD: parol notogri';
    }

    if (password_needs_rehash($saqlangan, PASSWORD_BCRYPT, ['cost' => 12])) {
        $yangi = password_hash($parol, PASSWORD_BCRYPT, ['cost' => 12]);
        return 'OK + xesh yangilandi (narx: '
            . password_get_info($yangi)['options']['cost'] . ')';
    }

    return 'OK';
}

echo kirish('Parol123', $eskiXesh), PHP_EOL;
echo kirish('Notogri', $eskiXesh), PHP_EOL;

// 1. bcrypt faqat birinchi 72 BAYTNI hisobga oladi
$uzun = str_repeat('a', 72);
$yanaUzun = $uzun . 'BUTUNLAY-BOSHQA-QISM';

$xesh = password_hash($uzun, PASSWORD_BCRYPT);

echo 'birinchi parol uzunligi: ', strlen($uzun), PHP_EOL;
echo 'ikkinchi parol uzunligi: ', strlen($yanaUzun), PHP_EOL;
echo 'ikkinchisi ham otadimi: ',
    password_verify($yanaUzun, $xesh) ? 'HA - XAVF' : 'yoq', PHP_EOL;

// 2. Argon2id da bunday chegara yo'q
$xesh2 = password_hash($uzun, PASSWORD_ARGON2ID);
echo 'argon2id da otadimi:   ',
    password_verify($yanaUzun, $xesh2) ? 'ha' : 'yoq', PHP_EOL;

// Qalampir - BAZADA EMAS, ilova sozlamasida saqlanadigan maxfiy kalit
$qalampir = hex2bin(str_repeat('7f', 32));   // real kodda: muhit o'zgaruvchisi

function qalampirliXesh(string $parol, string $qalampir): string
{
    // HMAC parolni 32 baytga keltiradi va qalampirni qo'shadi
    $tayyor = hash_hmac('sha256', $parol, $qalampir, true);

    return password_hash(base64_encode($tayyor), PASSWORD_ARGON2ID);
}

function qalampirliTekshir(string $parol, string $xesh, string $qalampir): bool
{
    $tayyor = hash_hmac('sha256', $parol, $qalampir, true);

    return password_verify(base64_encode($tayyor), $xesh);
}

$xesh = qalampirliXesh('Parol123', $qalampir);

var_dump(qalampirliTekshir('Parol123', $xesh, $qalampir));
var_dump(qalampirliTekshir('Notogri', $xesh, $qalampir));

// Boshqa qalampir bilan - o'tmaydi
$boshqa = hex2bin(str_repeat('80', 32));
var_dump(qalampirliTekshir('Parol123', $xesh, $boshqa));

// Parol siyosati: uzunlikka tayaning, murakkablikka emas
function parolYaroqlimi(string $parol): string
{
    $bayt = strlen($parol);

    return match (true) {
        $bayt < 12 => 'RAD: kamida 12 belgi kerak',
        $bayt > 4096 => 'RAD: juda uzun (DoS himoyasi)',
        in_array(strtolower($parol), ['parol123456', '123456789012'], true)
            => 'RAD: juda keng tarqalgan parol',
        default => 'QABUL',
    };
}

foreach (['qisqa', 'Parol123', 'parol123456',
          'togri-ot-batareya-mixi', str_repeat('a', 5000)] as $p) {
    printf('%-26s %s%s',
        strlen($p) > 26 ? substr($p, 0, 23) . '...' : $p,
        parolYaroqlimi($p), PHP_EOL);
}