HMAC va xabar butunligi

function korsat(string $nom, string $qiymat): void
{
    printf("%-12s %s%s", $nom . ':', $qiymat, PHP_EOL);
}

// Server xabar va uning xeshini yuboradi
$xabar = 'foydalanuvchi=oddiy&rol=user';
$xesh = hash('sha256', $xabar);

korsat('xabar', $xabar);
korsat('xesh', substr($xesh, 0, 32) . '...');

// Yo'lda turgan hujumchi ikkalasini ham almashtiradi
$soxta = 'foydalanuvchi=oddiy&rol=admin';
$soxtaXesh = hash('sha256', $soxta);

echo PHP_EOL, 'hujumchi ozgartirgandan keyin:', PHP_EOL;
korsat('xabar', $soxta);
korsat('xesh', substr($soxtaXesh, 0, 32) . '...');

// Qabul qiluvchi tekshiradi - va hech narsa sezmaydi
echo PHP_EOL, 'tekshiruv otdimi: ',
    hash('sha256', $soxta) === $soxtaXesh ? 'HA - ALDANDI' : 'yoq', PHP_EOL;

$kalit = 'umumiy-maxfiy-kalit';
$xabar = 'foydalanuvchi=oddiy&rol=user';

$mac = hash_hmac('sha256', $xabar, $kalit);
echo 'HMAC: ', $mac, PHP_EOL;

// Hujumchi xabarni o'zgartirdi, lekin kalitni bilmaydi
$soxta = 'foydalanuvchi=oddiy&rol=admin';

// U eski MAC ni qoldiradi
echo PHP_EOL, 'soxta xabar + eski MAC:', PHP_EOL;
var_dump(hash_equals($mac, hash_hmac('sha256', $soxta, $kalit)));

// Yoki kalitsiz yangi MAC hisoblamoqchi bo'ladi
$taxmin = hash_hmac('sha256', $soxta, 'taxmin-qilingan-kalit');
echo PHP_EOL, 'taxminiy kalit bilan:', PHP_EOL;
var_dump(hash_equals(hash_hmac('sha256', $soxta, $kalit), $taxmin));

// HMAC(K, m) = H( (K ⊕ opad) || H( (K ⊕ ipad) || m ) )
function qoldaHmacSha256(string $xabar, string $kalit): string
{
    $blok = 64;   // SHA-256 blok o'lchami - 64 bayt

    // uzun kalit avval xeshlanadi, qisqasi nol bilan to'ldiriladi
    if (strlen($kalit) > $blok) {
        $kalit = hash('sha256', $kalit, true);
    }
    $kalit = str_pad($kalit, $blok, "\x00");

    $ipad = str_repeat("\x36", $blok) ^ $kalit;
    $opad = str_repeat("\x5c", $blok) ^ $kalit;

    return hash('sha256', $opad . hash('sha256', $ipad . $xabar, true));
}

$xabar = 'test-xabar';
$kalit = 'maxfiy';

$qolda = qoldaHmacSha256($xabar, $kalit);
$tayyor = hash_hmac('sha256', $xabar, $kalit);

echo 'qo\'lda: ', substr($qolda, 0, 32), '...', PHP_EOL;
echo 'tayyor: ', substr($tayyor, 0, 32), '...', PHP_EOL;
var_dump(hash_equals($qolda, $tayyor));

final class VebxukImzosi
{
    public function __construct(private readonly string $kalit) {}

    // Nimani imzolashni ANIQ belgilaymiz: vaqt + nuqta + tana
    private function asos(int $vaqt, string $tana): string
    {
        return $vaqt . '.' . $tana;
    }

    public function imzola(string $tana, int $vaqt): string
    {
        $mac = hash_hmac('sha256', $this->asos($vaqt, $tana), $this->kalit);

        return "t={$vaqt},v1={$mac}";
    }

    public function tekshir(
        string $tana,
        string $sarlavha,
        int $hozir,
        int $oyna = 300,
    ): string {
        // 1. sarlavhani ajratamiz
        $qismlar = [];
        foreach (explode(',', $sarlavha) as $juft) {
            [$k, $v] = array_pad(explode('=', $juft, 2), 2, '');
            $qismlar[$k] = $v;
        }

        if (!isset($qismlar['t'], $qismlar['v1'])) {
            return 'RAD: sarlavha shakli notogri';
        }

        $vaqt = (int) $qismlar['t'];

        // 2. eskirganini tekshiramiz (takroriy uzatishdan himoya)
        if (abs($hozir - $vaqt) > $oyna) {
            return 'RAD: imzo eskirgan (' . abs($hozir - $vaqt) . ' soniya)';
        }

        // 3. MAC ni doimiy vaqtda solishtiramiz
        $kutilgan = hash_hmac('sha256', $this->asos($vaqt, $tana), $this->kalit);

        if (!hash_equals($kutilgan, $qismlar['v1'])) {
            return 'RAD: imzo mos kelmadi';
        }

        return 'QABUL';
    }
}

$imzolovchi = new VebxukImzosi('whsec_maxfiy_kalit');

$tana = '{"hodisa":"tolov.otdi","summa":250000}';
$vaqt = 1735689600;

$sarlavha = $imzolovchi->imzola($tana, $vaqt);
echo 'Sarlavha: ', substr($sarlavha, 0, 40), '...', PHP_EOL, PHP_EOL;

// 1. To'g'ri so'rov
echo '1. togri:        ', $imzolovchi->tekshir($tana, $sarlavha, $vaqt), PHP_EOL;

// 2. Tana o'zgartirilgan
$buzilgan = '{"hodisa":"tolov.otdi","summa":25000000}';
echo '2. tana ozgardi: ',
    $imzolovchi->tekshir($buzilgan, $sarlavha, $vaqt), PHP_EOL;

// 3. Eski so'rov qayta yuborilgan
echo '3. eskirgan:     ',
    $imzolovchi->tekshir($tana, $sarlavha, $vaqt + 3600), PHP_EOL;

// 4. Boshqa kalit bilan imzolangan
$boshqa = new VebxukImzosi('boshqa_kalit');
echo '4. boshqa kalit: ',
    $imzolovchi->tekshir($tana, $boshqa->imzola($tana, $vaqt), $vaqt), PHP_EOL;

// 5. Buzuq sarlavha
echo '5. buzuq shakl:  ',
    $imzolovchi->tekshir($tana, 'abcdef', $vaqt), PHP_EOL;

$kalit = 'test-kalit';

// Bir xil ma'lumot, turli JSON yozuvi
$a = '{"summa":100,"valyuta":"UZS"}';
$b = '{"valyuta":"UZS","summa":100}';
$c = '{"summa": 100, "valyuta": "UZS"}';

foreach (['a' => $a, 'b' => $b, 'c' => $c] as $nom => $json) {
    printf('%s: %s%s', $nom,
        substr(hash_hmac('sha256', $json, $kalit), 0, 24), PHP_EOL);
}

echo PHP_EOL, 'uchalasi bir xil malumot, lekin MAC lar har xil', PHP_EOL;

// Xuddi shu ma'lumot PHP massivi sifatida
foreach ([$a, $b, $c] as $json) {
    $massiv = json_decode($json, true);
    echo 'dekod: ', json_encode($massiv), PHP_EOL;
}

$jadval = [
    ['Kalit', 'Bitta umumiy kalit', 'Juft: maxfiy + ochiq'],
    ['Kim yarata oladi', 'Ikkala tomon ham', 'Faqat maxfiy kalit egasi'],
    ['Kim tekshira oladi', 'Ikkala tomon ham', 'HAR KIM (ochiq kalit bilan)'],
    ['Rad eta olmaslik', 'YOQ', 'HA'],
    ['Tezlik', 'Juda tez', 'Ancha sekin'],
    ['Olcham', '32 bayt', '64-256 bayt'],
];

printf("%-20s %-22s %s%s", '', 'HMAC', 'Raqamli imzo', PHP_EOL);
echo str_repeat('-', 72), PHP_EOL;
foreach ($jadval as $q) {
    printf("%-20s %-22s %s%s", ...[...$q, PHP_EOL]);
}

$xabar = 'test';

// Kalit uzunligi
foreach ([8, 16, 32, 64] as $n) {
    $kalit = str_repeat('k', $n);
    printf('kalit %2d bayt -> MAC %d bayt%s', $n,
        strlen(hash_hmac('sha256', $xabar, $kalit, true)), PHP_EOL);
}

echo PHP_EOL;

// MAC ni qisqartirish - ba'zan kerak bo'ladi
$toliq = hash_hmac('sha256', $xabar, 'kalit', true);
foreach ([32, 16, 8] as $n) {
    printf('%2d bayt (%3d bit): %s%s', $n, $n * 8,
        bin2hex(substr($toliq, 0, $n)), PHP_EOL);
}